โรงเรียนเกษตรยั่งยืนหลักสูตรชาวนาศึกษาระบบนิเวศ-ผลิตข้าวคุณภาพ
สิทธิพจน์ เกบุ้ย
นพพร หมวกมณี
พิจิตร
ปัจจุบันภาวะโลกร้อน ภัยแล้ง และแมลงศัตรูพืช โดยเฉพาะเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลที่ได้สร้างความเสียหายให้ชาวนาในหลายพื้นที่ของประเทศไทย จนหลายคนแทบหมดเนื้อหมดตัว สาเหตุหนึ่งเป็นเพราะขาดความรู้ความเข้าใจในการใช้สารเคมีและสารชีวภาพในการกำจัดศัตรูพืช
ดังนั้นชาวนาจึงจำเป็นที่จะต้องพัฒนาความรู้ในการทำการเกษตรของตนเอง โดยนายธีรพงศ์เพชรพงศ์ นายก อบต.รังนก อ.สามง่าม จ.พิจิตร พร้อมด้วยนายเกรียงชัย อินทรทัต นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการสำนักงานเกษตรจังหวัดพิจิตรได้เล็งเห็นถึงปัญหาดังกล่าว จึงได้สนับสนุนงบประมาณเปิดโรงเรียนเกษตรกรยั่งยืนหลักสูตรชาวนาขึ้นที่บ้านจระเข้ผอม ต.รังนก โดยจัดอบรมทุกวันศุกร์ ซึ่งหนึ่งหลักสูตรจะต้องเข้าอบรม 10 ครั้ง
นายก อบต.รังนก เล่าว่า การฝึกอบรมดังกล่าว จะใช้ท้องฟ้าและทุ่งนาเป็นห้องเรียน แปลงนาเป็นครู มีศัตรูพืชและวัชพืชเป็นสื่อการเรียนการสอน ส่วนปัญหาต่างๆ ของเพื่อนร่วมชั้นเรียน จึงเป็นตำราเสริมของหลักสูตรได้เป็นอย่างดี โดยนำผลการเรียนไปใช้ในไร่นาของตนเอง ทั้งนี้มีกิจกรรมต่างๆ มากมาย เช่น เรียนรู้ระบบนิเวศในนาข้าว เพราะในท้องทุ่งนา มีแมลงศัตรูพืชและแมลงที่เป็นมิตรและเป็นคุณประโยชน์กับชาวนาจำนวนมาก
“หลักสูตรดังกล่าวชาวนาจะได้วิเคราะห์เรื่องของพันธุ์ข้าวและศัตรูของข้าวที่พบตามธรรมชาติว่าสมควรจะควบคุมหรือไม่ พร้อมกับการพัฒนาข้าวที่ปลูกในแต่ละช่วงว่า มีแมลงอะไรเข้ามากัดกิน โดยจะมีการกำจัดและควบคุมอย่างไร ซึ่งจะมีประโยชน์ในเรื่องของการลดต้นทุนในการผลิตเพราะแทนที่ชาวนาจะใช้สารเคมีโดยไม่มีเหตุผล ก็กลับมาใช้การวิเคราะห์ระบบนิเวศแทนการหลับหูหลับตาซื้อสารเคมีฉีดแบบบ้าระห่ำ เพื่อที่จะได้ใช้ยาให้ถูกกับชนิดของศัตรูพืช และระยะเวลาที่เหมาะสมตลอดจนทำให้ร่างกายปลอดภัยและข้าวที่ผลิตก็เป็นข้าวปลอดสารเคมีด้วย”
สำหรับโครงการดังกล่าวเคยเกิดขึ้นมานานนับสิบปีแล้วแต่เงียบหายไปปัจจุบันมีหลายองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) เริ่มเห็นความสำคัญของการติดอาวุธทางปัญญาให้กับชาวนา จึงหันมาสนับสนุนงบประมาณการจัดอบรมในลักษณะนี้ขึ้น ซึ่งสำนักงานเกษตรจังหวัดพิจิตร ได้สนับสนุนมีนักวิชาการลงพื้นที่ให้ความรู้ภาคสนามกับชาวบ้านด้วย
ด้านนางอำไพ ดวงแก้ว อายุ 42 ปี ชาวนาในต.รังนก อ.สามง่าม ยอมรับว่า ที่ผ่านมาดำเนินชีวิตชาวนาผิดพลาดมาตลอด เพราะขาดความรู้ความเข้าใจในปัญหา จึงใช้สารเคมีอย่างไม่มีเหตุผล ทำนาแล้วก็ต้องขาดทุนแถมร่างกายยังได้รับสารพิษ การเข้าอบรมได้ความรู้ว่า ในธรรมชาติยังมีแมลงที่เป็นมิตรกับชาวนา เช่น แมงมุมหมาป่า แมงมุมถุง ซึ่งสัตว์พวกนี้จะช่วยกำจัดเพลี้ยกระ โดดได้เป็นอย่างดี
“ที่ผ่านมาได้ฉีดยา เพราะเชื่อโฆษณาโดยไม่ได้ดูเหตุผล หลังจากอบรมแล้ว มั่นใจว่าจะกลับไปพัฒนานาข้าวที่มีอยู่ 40 ไร่ ให้ปลอดจากแมลงศัตรูพืช โดยการทำนาอย่างมีสติ เพื่อให้ข้าวของ จ.พิจิตรมีคุณภาพและเป็นที่ต้องการของผู้บริโภคว่า ข้าวพิจิตร รสชาติอร่อย และปลอดสารพิษ ที่สำคัญ ชีวิตของชาวนาก็ปลอดภัยอีกด้วย”นางอำไพ กล่าวทิ้งท้าย
แหล่งที่มา: หนังสือพิมพ์สยามรัฐ
