วิทยาศาสตร์กับความเข้าใจผิดๆ ที่พบเห็น

วิทยาศาสตร์กับความเข้าใจผิดๆที่พบเห็น

แปลและเรียบเรียบจากเรื่อง Face to Face with Science Misconceptions ของ Janice Koch จาก Science and ChildrenMarch 1993. pp. โดย มีนา โอวรารินท์

          “วิทยาศาสตร์คือการค้นคว้าหาความรู้ เพื่อไขข้อข้องใจเกี่ยวกับกลไกวิธีการทำงานของ สิ่งต่างๆ” เนื้อหาสาระเกี่ยวกับ เรื่องอันน่าทึ่งนี้ได้มาจากการสัมภาษณ์นักวิทยาศาสตร์ หลายๆ ท่าน โดยนักเรียนฝึกหัดครูในชั้นที่ผู้เขียนสอนอยู่ ผู้เขียนได้กำหนดให้นักศึกษาครูในชั้นเรียนวิชาการศึกษาระดับประถมต้นไปพบและทำการ 
 
          สัมภาษณ์ “นักวิจัย” ซึ่งก็คือ : นักวิทยาศาสตร์ที่ประกอบอาชีพ โดยทำการ สำรวจค้นคว้าหาคำตอบที่เป็นไปได้สำหรับคำถามทางวิทยาศาสตร์ต่างๆ และการสัมภาษณ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของเนื้อหาในวิชาที่เกี่ยวกับ วิธีการทางวิทยาศาสตร์ “นักวิจัย” ที่นักศึกษาไปสัมภาษณ์ นั้น อาจทำงานให้กับมหาวิทยาลัยของรัฐหรือของเอกชน หรือทำงานให้กับสถาบันวิจัย บริษัท ห้างหุ้นส่วน หรือหน่วยงานของรัฐก็ได้

          คนที่จะไปเป็นครูในอนาคตจำนวนมากไม่เคยได้สัมผัสกับนักวิทยาศาสตร์ หรือ เคยก็น้อยมาก ดังนั้นจึงสร้างภาพพจน์ของนักวิทยาศาสตร์ตามที่ได้สั่งสมปลูกฝังกันมา ซึ่งส่วนหนึ่งนั้นก็อิงกับลักษณะที่บรรยายไว้ตามสื่อในรูปแบบต่างๆ ซึ่งอันที่จริงแล้ว ภาพพจน์เหล่านั้นไม่มีอะไรแตกต่างไปจากที่บรรดาเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาได้ วาดภาพไว้เลย.เมื่อเด็กๆ คิดถึงนักวิทยาศาสตร์ เขาจะคิดถึงภาพของชายแก่ในชุดเสื้อปฏิบัติการ สีขาวที่มีผมเผ้ายุ่งเหยิง สวมแว่น และมีไม้โปรเทกเตอร์อยู่ในกระเป๋า นักศึกษาครูหลายคนก็มีความรู้สึกนึกคิดที่ผิดๆ เหล่านี้เช่นเดียวกันอีกทั้ง ยังรู้สึกด้วยว่าเวลานักวิทยาศาสตร์ทำงานนั้นดูช่างลึกลับซับซ้อนชวนให้ คิดว่า จริงๆ แล้วเขากำลังทำอะไรอยู่

          เราต้องการที่จะให้ครูก่อนประจำการชักจูงให้เด็กๆ ได้รู้จักการทำงาน และคิดแบบ นักวิทยาศาสตร์จริงๆ ดังนั้นจึงเป็นการเหมาะสมและสมควรที่จะจัดให้มีการพบปะกับ นักวิทยาศาสตร์ตัวจริง ในหลักสูตรการสอนระดับประถมศึกษาด้วย
 
        ที่ไหน เมื่อไร อย่างไร (Where, When, How) 
        เมื่อผู้เขียนได้เสนอเกี่ยวกับหัวข้อการสัมภาษณ์นักวิทยาศาสตร์ แก่นักศึกษาครู ตอนแรก นักศึกษาครูเหล่านั้นไม่รู้ว่าจะเริ่มต้นจากตรงไหน เมื่อแนะนำว่า ภายในรั้วมหาวิทยาลัย ก็มีนักวิทยาศาสตร์ทำงานอยู่กันหลายคนและเมื่อชี้แนะให้เห็นว่ามีสถาบัน อื่นๆ อีกหลายสถาบันที่มีงานวิจัยทำอยู่ นักศึกษาจึงได้เรียนรู้ถึงสถานที่ที่เขาจะหา “นักวิจัย” เพื่อทำการสัมภาษณ์ และเมื่อ นักศึกษารู้แหล่งที่อยู่ของนักวิทยาศาสตร์ แล้ว สิ่งที่จะต้องทำในขั้นตอนอื่นๆ ก็สะดวกง่ายดายขึ้นโดยนักศึกษาครูได้ติดต่อกับ หัวหน้าเจ้าหน้าที่ฝ่ายบุคลากรห้องปฏิบัติการ และ ประชาสัมพันธ์ของหน่วยงานต่างๆ เพื่อทำการนัดหมายติดต่อสัมภาษณ์นักวิจัยต่อไป

นักศึกษาครูก่อนประจำการเหล่านี้ คงรู้สึกสนุกกับการปฏิบัติงานในการสัมภาษณ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเขาต้องเผชิญกับความคิดเห็นที่ผิดๆ ของเขาเองเกี่ยวกับ นักวิทยาศาสตร์ และวิชาวิทยาศาสตร์ที่แท้จริง! 

         การสัมภาษณ์นักวิทยาศาสตร์
        รายการ การสัมภาษณ์ของทุกคนรวมถึง คำถามต่างๆ เกี่ยวกับ โรงเรียนที่ นักวิทยาศาสตร์ได้เข้าเรียน ประสบการณ์ทางด้านวิทยาศาสตร์ การตัดสินใจมาเป็น นักวิทยาศาสตร์ ลักษณะของงานที่ทำ และการปฏิบัติงาน ตลอดจนลักษณะด้านบวก และลบของอาชีพในสายวิทยาศาสตร์ นักศึกษาครูก่อนประจำการต้องถามนักวิทยาศาสตร์ ด้วยว่า เขามีความห่วงใยหรือสนใจในวิทยาศาสตร์ร่วมสมัยเกี่ยวกับเรื่องใดมากที่สุด และเขาจะให้นิยามคำว่า “วิทยาศาสตร์” อย่างไรบ้าง

          จากการสัมภาษณ์นักวิจัยและงานที่เขาทำ ช่วยทำให้คณะนักศึกษาครูเข้าใจ อย่างกระจ่างชัดเจนว่าวิทยาศาสตร์มีทั้งกระบวนการและแนวความคิดข้อเท็จจริงต่างๆ ที่มี ความสัมพันธ์เชื่อมโยงกัน และเมื่อคณะนักศึกษาได้รวบรวม นิยามของคำว่า “วิทยาศาสตร์” ที่ได้มาจากการสัมภาษณ์เขาก็เห็นเป็นอย่างเดียวกันว่า วิทยาศาสตร์นั้นแท้ที่จริง แล้วเป็นกระบวนการ

        คณะนักศึกษาครูยังได้พบจากการสัมภาษณ์อีกด้วยว่าวิทยาศาสตร์นั้นมีธรรมชาติ แห่งความเป็นสังคมและการเมืองอยู่ด้วยจากการที่นักวิทยาศาสตร์ที่สัมภาษณ์ส่วนใหญ่
 
        มักจะแสดงความห่วงใย สนใจต่อประเด็นต่างๆ ทางสิ่งแวดล้อม และการสูญพันธ์ของสิ่งมีชีวิตบางชนิด ตลอดจนคุณภาพของน้ำ อากาศ และปรากฏการณ์โลกร้อน สำหรับความรู้สึกด้านลบของอาชีพ การเป็นนักวิทยาศาสตร์นั้นพวกเขาไม่ชอบที่จะต้องดิ้นรนหาทุนอุดหนุน ซึ่งจำเป็นต่อการค้นคว้าวิจัยอย่างต่อเนื่อง และพวกเขาต้องเขียนเป็น โครงการอยู่ทุกบ่อย

         ท้ายที่สุดหลังจากได้พูดคุยกับนักวิทยาศาสตร์ แล้วคณะนักศึกษาก็ได้เข้าใจ วิทยาศาสตร์ในเชิงกิจการ/กิจกรรมของมนุษยชาติ พวกเขาได้เล็งเห็นคุณค่าของสิ่งที่ นักวิทยาศาสตร์ธำรงไว้ นั่นคือ ความรู้สึกตื่นเต้นชื่นชมหลงไหลได้ปลื้มไปกับการที่ได้ค้นหา ค้นพบ ซ้ำแล้วซ้ำเล่าครั้งแล้ว ครั้งเล่านั่นเอง และพวกเขาได้ตระหนักด้วยว่า นักวิทยาศาสตร์นั้นต้องทำการทดลองซ้ำแล้วซ้ำอีก และวิทยาศาสตร์ไม่ค่อยจะเป็นระบบระเบียบเรียบร้อยเท่าไรนัก อีกทั้งยังต้องใช้ความ พยายาม ความวิริยะอุตสาหะพากเพียรด้วย นักศึกษาครูได้เรียนรู้ด้วยว่า นักวิทยาศาสตร์นั้นเป็นปุถุชนคนหนึ่ง ผู้ซึ่งพยายามร่วมทำงานกับคนอื่นๆ อยากให้สังคมร่วมรับรู้ในผลงานและให้เวลากับสังคมได้ตลอดเวลา

          สักวันหนึ่ง เมื่อครูก่อนประจำการเหล่านี้มีชั้นเรียนของตนเอง เขาเหล่านี้คงจะสามารถที่จะถ่ายทอดการค้นพบของเขาให้กับนักเรียนด้วยความเชื่อมั่นจาก ประสบการณ์ที่ได้รับ
 
นักวิทยาศาสตร์ พูด
ข้อสังเกตต่อไปนี้ คือสิ่งที่นักศึกษาครูก่อนประจำการได้จากการสัมภาษณ์นักวิทยาศาสตร์ที่เข้าสัมภาษณ์
– วิทยาศาสตร์ คือ ความงดงามยิ่ง วิทยาศาสตร์พยายามที่จะเข้าใจว่าธรรมชาติมีกลไกวิธีการทำงานอย่างไร
– วิทยาศาสตร์ คือ การหาทางที่จะทำให้เราเข้าใจโลกรอบๆ ตัว ดีขึ้น
– วิทยาศาสตร์ คือ หนทางไปสู่การค้นพบ-เป็นทั้งหนทาง และการค้นพบไปในตัว
– วิทยาศาสตร์ คือ การเปลี่ยนแปลงโดยการทำแล้วทำอีก !
– วิทยาศาสตร์ คือ กิจกรรมที่ส่งเสริม การค้นหา ความรู้
– วิทยาศาสตร์ คือ การเกิดและการทดสอบแนวความคิดต่างๆ เพื่อทำความเข้าใจว่าธรรมชาติทำงานอย่างไร !
– วิทยาศาสตร์ คือ ความสนุก-สนุกกับการสืบสวนสำรวจค้นหาอย่างแท้จริง
– วิทยาศาสตร์ คือ กระบวนการเรียนรู้เกี่ยวกับตัวเราเอง และทุกสิ่งทุกอย่าง