พิพิธภัณฑ์…สิ่งที่ควรมาแทนศูนย์การค้า





















       ความจริงในบ้านเรามีพิพิธภัณฑ์ดี ๆ มากมาย เพียงแต่เวลาเราพูดถึงคำว่า “พิพิธภัณฑ์” ก็จะไปนึกถึงภาพสถานที่คร่ำเคร่ง เป็นสถานที่น่าเบื่อ ไม่เห็นมีอะไรตื่นตาตื่นใจ ไม่เห็นจะเหมือนสวนสนุก หรือห้างสรรพสินค้า ที่คนเป็นพ่อแม่เลือกที่จะพาลูกหลานไปมากกว่า
       
       แต่สิ่งเหล่านี้แหละค่ะ ที่เป็นการปลูกฝังค่านิยม ทำให้เด็ก ๆ ลูกหลานของเราเติบโตขึ้นไปพร้อม ๆ กับอายุขัยของห้างสรรพสินค้าใกล้บ้าน ก็แหม..ห้างสรรพสินค้าก็ตอบสนองซะขนาดนั้น เรียกว่าเป็นเด็กยุคใหม่ที่โตในห้างฯ ก็ว่าได้
       
       เราคงไม่อยากให้ลูกหลานของเราเติบโตขึ้นมาเป็นเด็กแบบที่ถูกหล่อหลอมด้วยวัตถุนิยมรอบตัว สิ่งของมากมายที่ล้วนล่อตาล่อใจคนในครอบครัว ยามหิวก็เลือกร้านอาหารนานาสารพัดทั้งที่ปากก็บอกว่าเป็นอาหารขยะ แต่เมื่อคุณลูกเรียกร้องก็เอาซะหน่อยละกัน
       
       เข้าข่าย “ปากว่าตาขยิบ” นั่นแหละค่ะ
       

       เรียกว่าวันเวลาใน 1 วัน สามารถตอบสนองทุกอย่างของมนุษย์ได้หมด จนบางทีก็น่าตกใจ และเกิดคำถามเหมือนกันว่า ชีวิตของเราถูกผูกไว้ด้วยพันธนาการของห้างสรรพสินค้ากระนั้นหรือ
       
       แล้วลูกของเราได้อะไรจากห้างสรรพสินค้าบ้างล่ะ..!
       

       บางท่านอาจจะแย้งว่า ก็แหมมีสถานที่เรียนพิเศษ กวดวิชามากมาย ขณะลูกกำลังเรียน คุณพ่อคุณแม่ก็ไปชอปปิ้งรอได้ พอคุณลูกเรียนเสร็จ ก็ชวนกันรับประทานอาหารได้อย่างสะดวกสบาย วันไหนอารมณ์ดีหน่อย คุณลูกเรียกร้องของเล่น ก็ไปเดินเลือกซื้อเลือกหาได้อีกมากมาย ไม่ต้องไปตากแดดซื้อข้างนอก แล้วยังมีโรงภาพยนตร์อีกต่างหาก ดูหนังได้สะดวกสบาย สรุป ตั้งแต่ห้างฯ เปิด เราสามารถอยู่จนกระทั่งห้างฯ ปิดได้สบาย ๆ ประหยัดค่าแอร์ที่บ้านอีกต่างหาก
       
       ไม่แปลกใจหรอกค่ะ ที่หลายต่อหลายครั้ง เวลาดิฉันทำแบบสอบถาม แล้วมักจะได้รับคำตอบว่า กิจกรรมของครอบครัวที่นิยมไปในวันหยุด ผู้คนส่วนใหญ่จึงมักตอบว่าห้างสรรพสินค้า
       
       แต่อย่าลืมตั้งคำถามว่า แล้วลูกของเราได้อะไรจากห้างสรรพสินค้าบ้างล่ะ..!
       

       ภาพเด็กลงไปนอนดิ้นกับพื้น เพราะอยากได้ของเล่นราคาแพง แต่พ่อแม่ไม่อยากให้ก็เลยเดินหนี คุณพ่อคุณแม่ที่ใจอ่อนสุดท้ายก็ต้องทำตามที่ลูกร้องขอ เวลาเดิน ๆ อยู่ ก็มีเครื่องเล่นเกมอยู่ตามทางไว้หลอกล่อเด็ก ภาพเด็ก ๆ ที่ยืนเรียงราย เล่นเกมคอมพิวเตอร์มีให้เห็นอยู่ทุกวี่วัน ความเข็มแข็งในใจหรือจะต้านกิเลส ความเย้ายวนของเกม ที่ถูกคิดค้นจากผู้ใหญ่หัวใสที่พยายามคิดค้นสารพัดกลยุทธ์ว่าจะผลิตเกมแบบใดจึงจะสามารถดึงเงินจากกระเป๋าเด็กได้
       
       เริ่มจากชั่วโมง ก็เป็นหลายชั่วโมง จากเป็นวันก็เป็นหลายวัน จากวันเสาร์ อาทิตย์ ก็เริ่มเป็นวันธรรมดา จากเด็กนักเรียนก็กลายเป็นเด็กหนีโรงเรียน !
       
       ค่านิยมของความฟุ้งเฟ้อ และฟุ่มเฟือย ก็มีอยู่ทุกหนแห่ง มีหรือเด็กจะทานทนได้
       
       ก็..แหม.. เห็นคุณพ่อคุณแม่เป็นตัวอย่างอยู่ทนโท่

       
       เรื่องแหล่งเรียนรู้ดี ๆ ในบ้านเรามีมากมาย และแหล่งเรียนรู้ที่อยากจะสนับสนุนมาก ๆ เห็นจะเป็น พิพิธภัณฑ์นี่แหละค่ะ ระยะหลังดิฉันยอมรับว่าสนใจเรื่องพิพิธภัณฑ์ค่อนข้างมาก เพราะพิพิธภัณฑ์เป็นแหล่งเรียนรู้และองค์ความรู้ที่ดี ประหนึ่งเสมือนสถานที่ที่ย่อโลกไว้ให้ใกล้แค่เอื้อม
       
       อาจารย์เอนก นาวิกมูล ผู้ร่วมก่อตั้ง บ้านพิพิธภัณฑ์ได้กล่าวถึงพิพิธภัณฑ์ไว้อย่างน่าสนใจว่า
       
       “พิพิธภัณฑ์ เป็นเหมือนเครื่องย่อความรู้ ซึ่งจะช่วยทำให้การศึกษา การเรียนรู้เรื่องราวต่าง ๆ ทำได้อย่างรวดเร็วมากขึ้น เพราะพิพิธภัณฑ์เป็นที่รวมสรรพสิ่งต่าง ๆ มาไว้ในที่เดียวกัน ซึ่งถ้าเรารวบรวมของดี ๆ ก็ถือเป็นคลังของแผ่นดิน ที่สร้างความภาคภูมิใจ และให้ได้รับรู้ว่าสิ่งเหล่านี้ ควรรักษา หวงแหน สืบทอด หรือพัฒนาต่อไปในด้านต่าง ๆ ได้ ดังนั้น การไปชมพิพิธภัณฑ์ จึงก่อประโยชน์อย่างแน่นอน โดยเฉพาะกับเด็กๆ ที่สามารถเป็นแหล่งจุดประกาย และก่อให้เกิดการต่อยอดทางความคิด เพราะได้เห็น สัมผัส สิ่งของต่าง ๆ ด้วยตัวเอง แทนการได้ดูจากภาพ หรือฟังจากเรื่องเล่าเพียงอย่างเดียว”













       
       ปัจจุบันบ้านเรามีพิพิธภัณฑ์ในกรุงเทพฯ จำนวน 159 แห่ง และต่างจังหวัดอีก 636 แห่ง
       
       จัดกลุ่มพิพิธภัณฑ์ได้เป็น 4 ประเภท ได้แก่
       
       ประเภทแรก – พิพิธภัณฑ์ขนาดเล็ก ที่เก็บรวบรวมสิ่งของต่าง ๆ ในท้องถิ่นนั้น ๆ เช่น ในหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ เป็นต้น
       
       ประเภทที่สอง – พิพิธภัณฑ์ขนาดกลาง ส่วนมากเป็นพิพิธภัณฑ์ประจำจังหวัด เช่น พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติเจ้าสามพระยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นต้น
       
       ประเภทที่สาม – พิพิธภัณฑ์ขนาดใหญ่ เป็นของประเทศนั้น ๆ เช่น พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติพระนคร เป็นต้น
       
       ประเภทที่สี่ – พิพิธภัณฑ์พิเศษ เป็นพิพิธภัณฑ์ที่ไม่เข้ากลุ่มกับ 3 กลุ่มที่กล่าวมา เป็นพิพิธภัณฑ์ที่มีลักษณะเฉพาะ เช่น พิพิธภัณฑ์หอย รวบรวมหอยทุกอย่างที่มีในโลก พิพิธภัณฑ์ตุ๊กตา ก็รวบรวมตุ๊กตาทุกอย่างที่มีในโลก เป็นต้น
       
       ด้วยความหลากหลายของพิพิธภัณฑ์ที่มีอยู่ จึงสามารถเลือกที่จะเรียนรู้ได้ เช่น งานศิลปะหรือการประดิษฐ์คิดค้นต่าง ๆ ที่เป็นภูมิปัญญาของคนไทย ที่ทำให้เห็นถึงความคิดสร้างสรรค์ของคนโบราณที่สืบเนื่องกันมา หรือเรื่องของความเป็นมาของชาติบ้านเมือง ความรุ่งเรือง การล่มสลายของอาณาจักรต่าง ๆ ซึ่งสามารถโยงไปถึงความดี ความเชื่อ ความศรัทธา การเกิดสงครามหรือความผิดพลาดต่าง ๆ ที่เคยเกิดขึ้น เพื่อหล่อหลอมให้เราได้รับรู้เรื่องราวในอดีต และสะท้อนให้เห็นโลกในปัจจุบัน รวมถึงแนวโน้มที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต
       
       ทุกอย่างล้วนต้องเริ่มต้นจากเรื่องราวในอดีตทั้งสิ้น…
       

       เหตุผลดีๆ ที่ควรพาลูกไปเที่ยวพิพิธภัณฑ์
       
       หนึ่ง – เริ่มต้นจากความตั้งใจของคุณพ่อคุณแม่ที่อยากพาลูกไปสู่แหล่งเรียนรู้ใหม่ ๆ หรือจะเริ่มจากความสนใจของลูกก่อนก็ได้ หลังจากนั้นทุกอย่างก็จะง่ายขึ้น โดยเฉพาะเรื่องการจัดสรรเวลา
       
       สอง – เข้าใจธรรมชาติของเด็ก เพราะโดยธรรมชาติของเด็กแล้ว มักต้องการเล่น สัมผัส สนุกสนานเพลิดเพลิน สิ่งที่ต้องคำนึงถึง คือ การเลือกสถานที่ที่เปิดโอกาสให้เด็กได้เล่น ได้สัมผัส เปิดกว้างสำหรับประสบการณ์การเรียนรู้ได้อย่างเต็มที่ ในปัจจุบันก็มีพิพิธภัณฑ์สำหรับเด็กมากมาย
       
       สาม – ศึกษาข้อมูลก่อน เมื่อเลือกสถานที่ได้แล้วก็ควรสอบถามข้อมูลที่จำเป็น เช่น สถานที่ตั้ง การเดินทาง เวลาเปิดให้บริการ อัตราค่าเข้าชม รวมถึงกฎระเบียบต่าง ๆของสถานที่นั้น ๆ
       
       สี่ – เตรียมตัวให้พร้อมก่อนเดินทาง เป็นการทำการบ้านไปในตัว คุณพ่อคุณแม่ควรบอกเล่าให้เด็กฟังว่าจะไปที่ไหนกัน ที่นั่นมีอะไรบ้างที่สามารถเล่นสนุกได้ อะไรที่ควรทำและไม่ควรทำ โดยอาจจะให้เขาดูแผ่นพับ ดูรูปภาพที่เกี่ยวข้อง ก็จะช่วยผ่อนคลายความกังวลใจของเขาได้ และถ้าจะให้ดี เตรียมคำถามให้เด็กเพื่อให้เขาเกิดการสังเกตและเรียนรู้ระหว่างอยู่ภายในพิพิธภัณฑ์นั้น ๆ
       
       ในต่างประเทศเรื่องการเที่ยวพิพิธภัณฑ์ของครอบครัวเป็นเรื่องปกติ แล้ววิธีการเที่ยวชมพิพิธภัณฑ์ของเขาก็มีการจัดการที่ดี พิพิธภัณฑ์คือแหล่งเรียนรู้ ฉะนั้นเมื่อเข้าไปเที่ยวภายในแล้วก็ควรได้รับความรู้ออกไปด้วย มิใช่เพียงแค่ให้ได้รู้ว่าเคยไปเที่ยวพิพิธภัณฑ์นั้น ๆ แล้วเท่านั้น






แหล่งที่มา : http://www.manager.co.th/QOL/ViewNews.aspx?NewsID=9480000140043