พี่นำน้องรักษ์น้ำ ฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม

พี่นำน้องรักษ์น้ำ ฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม

คอลัมน์ สดจากเยาวชน

โรงเรียนร่มเกล้าวัฒนานคร สระแก้ว รัชมังคลาภิเษก จ.สระแก้ว ซึ่งจัดทำโครงการยุวชลกรรักษ์น้ำตามปรัชญาพ่อ คว้ารางวัลชนะเลิศการแข่งขันรอบสุดท้ายของกิจกรรม “พี่นำน้องรักษ์น้ำ สนองแนวพระราชดำริ” หนึ่งในกิจกรรมสร้างจิตสำนึก “รักษ์น้ำ” จัดโดยมูลนิธิโคคา-โคลา ประเทศไทย และองค์กรพันธมิตร

โครงการยุวชลกรรักษ์น้ำตามปรัชญาพ่อ ของโรงเรียนร่มเกล้าวัฒนานครสระแก้ว มุ่งนำแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริมาใช้แก้ไขปัญหาแหล่งน้ำในโรงเรียนที่ปนเปื้อนสารเคมีจากการเกษตรกรรมและการเลี้ยงสัตว์ โดยส่งเสริมการใช้ปุ๋ยชีวภาพและขยายเครือข่ายยุวชลกร ซึ่งเป็นเยาวชนที่ผ่านการอบรมให้มีความรับผิดชอบในการใช้น้ำจากระบบชลประทาน โดยจัดดำเนินโครงการได้อย่างผสมผสาน มีการสร้างเครือข่ายที่ชัดเจน ทำงานร่วมกับชุมชน และมีการบูรณาการ

สำหรับโรงเรียนที่ได้รับรางวัลที่ 2 คือ โรงเรียนแจ้ห่มวิทยา จ.ลำปาง ซึ่งเสนอโครงการร่วมอนุรักษ์ฟื้นฟูแหล่งต้นน้ำห้วยหก มุ่งแก้ไขปัญหาไฟป่าที่ทำลายพืชคลุมดิน ส่งผลให้เกิดน้ำท่วมในฤดูฝน และชะเอาความอุดมสมบูรณ์ของหน้าดินไป เหลือแต่ความเสื่อมโทรม สัตว์ป่ารวมทั้งพืชพรรณไม้ในท้องถิ่นลดจำนวนลง ทีมนักเรียนจึงช่วยกันสร้างฝายชะลอการไหลของน้ำ หาวิธีป้องกันไฟป่า อนุรักษ์และเพาะพันธุ์พืชไม้พื้นบ้านที่หายาก และปลูกพืชเพื่อเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของป่า รวมทั้งสร้างอุทยานการเรียนรู้เพื่อถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับธรรรมชาติแก่สมาชิกหมู่บ้าน

สองทีมที่ได้รับรางวัลชมเชยคือ ทีมโรงเรียนห้วยยอด จ.ตรัง เสนอโครงการปลูกหญ้าแฝกรอบสระเก็บน้ำโรงเรียนห้วยยอด ที่ประสบปัญหาดินรอบขอบสระพังในฤดูฝน ทำให้เกิดตะกอนและสระตื้นเขิน ทีมนักเรียนจึงปลูกหญ้าแฝกรอบสระเพื่อป้องกันการพังทลายของดิน ส่วนอีกทีมหนึ่งคือ ทีมโรงเรียนมัญจาคีรี จ.ขอนแก่น จัดทำโครงการอนุรักษ์บึงกุดเค้า ที่ประสบปัญหาการปล่อยน้ำเสียลงสู่บึงโดยไม่ผ่านการบำบัด ทีมนักเรียนจึงดำเนินกิจกรรมนักสืบสายน้ำเพื่อตรวจสอบระดับคุณภาพน้ำและหาทางบำบัดน้ำเสีย

ในเดือนตุลาคมที่ผ่านมา ทีมนักเรียนจำนวน 80 คน จาก 4 ทีม และครูที่ปรึกษาได้เข้าค่ายปฏิบัติการ “พี่นำน้องรักษ์น้ำฯ” ที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อน อ.พนมสารคาม จ.ฉะเชิงเทรา เพื่อให้คณะนักเรียนทั้ง 4 ทีม ซึ่งเป็นผู้ชนะเลิศจากภาคต่างๆ 4 ภาคทั่วประเทศ นำเสนอผลการนำโครงการไปดำเนินการในท้องถิ่นของตน เพื่อตัดสินหาทีมชนะเลิศ และเรียนรู้แนวทางในพระราชดำริ จากฐานความรู้ 4 ฐานคือ การทำปุ๋ยอินทรีย์น้ำจากขยะสดและผักผลไม้ การใช้หญ้าแฝกเพื่อป้องกันดินและชะลอการไหลของน้ำ การปลูกพืชผสมผสาน และการประมง

น.ส.พิมพ์สุภา มาดาโต ชั้นม.6 โรงเรียนร่มเกล้าวัฒนานคร สระแก้ว รัชมังคลาภิเษก หนึ่งในทีมงานโครงการยุวชลกรรักษ์น้ำตามปรัชญาพ่อ ซึ่งคว้ารางวัลชนะเลิศ กล่าวว่า กิจกรรมในค่ายเปิดโอกาสให้ได้เรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกับผู้อื่นและทำงานเป็นทีม รู้จักความสามัคคี

น.ส.ณัฐวดี งามสม ชั้นม.6 โรงเรียนแจ้ห่มวิทยา จ.ลำปาง กล่าวว่า การเข้าร่วมกิจกรรมทำให้เรากล้าถาม กล้าคิด กล้าขอความช่วยเหลือ เช่น เด็กๆ อย่างเราต้องการทำฝายแต่ไม่มีกำลังมากพอที่จะทำได้ เราก็ต้องปรึกษาผู้ใหญ่ในชุมชนให้ช่วยจึงจะทำได้ ทำให้รู้สึกว่าเรามีประโยชน์กับชุมชนเพราะเราคิดเองและทำเองได้ จะนำความรู้เกี่ยวกับการปลูกหญ้าแฝกไปใช้ในการช่วยชะลอการไหลของน้ำ เพราะพื้นที่หมู่บ้านอยู่ในหุบเขา เมื่อฝนตกน้ำจะไหลลงจากสันเขาอย่างเร็วและแรง

น.ส.ชาวดี ดำครุฑ ชั้นม.5 โรงเรียนห้วยยอด จ.ตรัง กล่าวว่า ในค่ายให้ความรู้หลายอย่าง ขึ้นอยู่กับว่าจะนำความรู้ใดไปใช้ในท้องถิ่น ตนเองสนใจการเพาะพันธุ์หญ้าแฝกเพราะกำลังดำเนินโครงการขยายพันธุ์หญ้าแฝกแก่โรงเรียนอื่นต่อไป

ด้านนายคมสัน เลพล ชั้นม.5 โรงเรียนมัญจาศึกษา จ.ขอนแก่น เล่าว่า การเข้าค่ายและร่วมกิจกรรมประกวดทำให้เรารู้จักอยู่ร่วมกับคนอื่น เรียนรู้การทำงานเป็นทีม รับฟังความเห็นของคนอื่น รวมทั้งได้รับความรู้จากโครงการในพระราชดำริ การเพาะพันธุ์และการปลูกหญ้าแฝกซึ่งจะมีประโยชน์ในการแก้ปัญหาบึงกุดเค้าต่อไป

หน้า 28