กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ที่ประเทศอิตาลี มีชายชราช่างไม้คนหนึ่งอยู่คนเดียวด้วยความเหงา วันหนึ่งคุณตาช่างไม้ นำท่อนไม้จากต้นสนมาประดิษฐ์เป็นตุ๊กตาหุ่นไม้ที่น่ารัก และตั้งชื่อให้ว่า “พินอคคิโอ” ซึ่งเป็นภาษาอิตาเลียน แปลว่า ดวงตาจากต้นสน
แต่แล้วเรื่องปาฏิหาริย์ก็เกิดขึ้น! เมื่อนางฟ้าเห็นว่าคุณตาเป็นคนดี และอยากได้ลูกชาย จึงเสกให้พินอคคิโอมีชีวิตขึ้นมา หุ่นไม้พินอคคิโอขยับแขนขาได้ พูดได้ และเดินได้เหมือนเด็กจริงๆ คุณตาดีใจมาก รักพินอคคิโอเหมือนลูกชาย และบอกว่า
“พินอคคิโอเอ๋ย ถ้าลูกอยากเป็นเมนุษย์จริงๆ ลูกต้องเป็นเด็กดี ซื่อสัตย์ และไม่พูดโกหกนะ”
คุณตายอมขายเสื้อกันหนาวของตัวเอง เพื่อจะได้เงินให้พินอคคิโอไปโรงเรียน แต่ระหว่างการเดินทาง พินอคคิโอจอมซนกลับไปหลงเชื่อคำชวนเชื่อของหมาจิ้งจอกเจ้าเล่ห์ที่บอกว่า “ไปเที่ยวเล่นสนุกกว่าไปเรียนตั้งเยอะ!” พินอคคิโอหลงผิด หนีเรียนไปเที่ยวเล่น จนถูกพวกโจรจับตัวไปขังไว้ พอนางฟ้ามาช่วยและถามว่าทำไมไม่ไปโรงเรียน พินอคคิโอก็เริ่ม “โกหก” ครั้งที่หนึ่ง… ครั้งที่สอง… และครั้งที่สาม!
“วึ่ดดดด!” ทันใดนั้นเอง จมูกของพินอคคิโอก็ยืดออกมายาวเฟื้อย! พินอคคิโอตกใจมากจนร้องไห้ นางฟ้าจึงสอนว่า
“เห็นไหม พินอคคิโอ ทุกครั้งที่เธอพูดโกหก จมูกของเธอจะยาวออกมาแบบนี้ ความลับไม่มีในโลกหรอก”
พินอคคิโอสัญญาว่าจะกลับตัวเป็นคนดี แต่เขาก็ยังเผลอตัวไปเล่นซน จนหลงทางไปไกลแสนไกล จนรู้ข่าวว่าคุณตาช่างไม้ได้ออกตามหาเขา ไปถึงกลางทะเล จนถูกปลาวาฬยักษ์ตัวใหญ่กลืนคุณตาช่างไม้ลงไปในท้อง! พินอคคิโอเสียใจมาก เขาตัดสินใจกระโดดลงน้ำ ไปช่วยคุณตาในท้องปลาวาฬด้วยความกล้าหาญ
ในท้องปลาวาฬอันมืดมิด พินอคคิโอกอดคุณตาไว้แน่นและขอโทษที่เคยดื้อและเคยโกหก ทั้งคู่ช่วยกันก่อกองไฟจนปลาวาฬยักษ์สำลักควันไฟ แล้วจามออกมา “ฮัดเช้ย!” ทำให้คุณตาช่างไม้ และพินอคคิโอกระเด็นหลุดออกมาจากปากปลาวาฬ รอดตายกลับมาที่บ้านได้อย่างปลอดภัย
เพราะความกตัญญูที่ พินอคคิโอ ไปช่วยคุณตาช่างไม้ และความซื่อสัตย์ที่สัญญากับตัวเองว่าจะไม่โกหกอีก เช้าวันต่อมานางฟ้าใจดีจึงประทานพรให้พินอคคิโอที่เคยเป็นหุ่นไม้สน กลายเป็น “เด็กชายจริงๆ” ที่มีเลือดเนื้อและหัวใจ พินอคคิโอและคุณตาช่างไม้จึงอยู่ด้วยกันอย่างมีความสุขตลอดไป
นิทานเรื่อง พินอคคิโอ (Pinocchio) เป็นตัวอย่างที่ชัดเจน ในการสอนกฎลูกเสือข้อที่ 1 ที่ว่า “ลูกเสือมีเกียรติเชื่อถือได้” (A Scout’s honor is to be trusted) ดังนี้:
- ความซื่อสัตย์คือ “เกราะคุ้มครอง” เกียรติยศ ในนิทานเรื่องนี้ พินอคคิโอมีลักษณะพิเศษที่นางฟ้าเสกมา คือ “จมูกจะยาวขึ้นทุกครั้งที่พูดปด” สิ่งนี้เปรียบเสมือนการประจานความไม่ซื่อสัตย์ให้คนอื่นได้เห็นทันที ในชีวิตจริงแม้จมูกเราจะไม่ยาวขึ้น แต่การโกหกจะทิ้ง “ร่องรอย” ของความไม่น่าเชื่อถือไว้ในใจผู้อื่นเสมอ ซึ่งเป็นการทำลายเกียรติของตนเอง
- การเป็นคนที่ “เชื่อถือได้” ต้องเริ่มจากภายใน พินอคคิโอเริ่มต้นจากการเป็นหุ่นไม้ที่ไร้ความรับผิดชอบ เขามักจะผิดสัญญาที่ให้ไว้กับลูงช่างไม้ และนางฟ้าอยู่เสมอ บทเรียนที่เขาได้รับสอนว่า เกียรติไม่ได้มาจากการมีชีวิต แต่มาจากการกระทำ การที่เขาจะกลายเป็น “เด็กชายจริงๆ” ได้ เขาต้องพิสูจน์ตัวเองว่าเขาสามารถรักษาคำพูดและมีความรับผิดชอบได้
- ผลกระทบของการสูญเสียความเชื่อถือ ทุกครั้งที่พินอคคิโอพูดโกหก เขาจะพบกับความลำบากและอันตรายมากขึ้นเรื่อย ๆ สะท้อนให้เห็นว่าเมื่อใครขาดความซื่อสัตย์จนคนรอบข้างไม่เชื่อถือแล้ว เขาจะสูญเสียมิตรภาพและการสนับสนุนจากผู้อื่น เหมือนที่พินอคคิโอต้องโดดเดี่ยวและถูกหลอกซ้ำแล้วซ้ำเล่า
- การกู้คืนเกียรติยศด้วยความจริงใจ ในตอนท้าย พินอคคิโอเลือกที่จะเลิกโกหกและยอมเสียสละตัวเองเพื่อช่วยลุงช่างไม้ การกระทำที่กล้าหาญและซื่อสัตย์ต่อความรู้สึกนี้เองที่ทำให้เขามีเกียรติและกลายเป็นมนุษย์อย่างสมบูรณ์ สอนให้รู้ว่า หากเคยทำผิด การกลับมาพูดความจริงและแก้ไขคือวิธีเดียวที่จะรักษาเกียรติยศกลับคืนมา
“คำพูดคือสัญญา” ลูกเสือที่มีเกียรติจะต้องรักษาคำพูดให้เหมือนกับจมูกของตนเอง หากพูดปด เกียรติยศก็จะบิดเบี้ยวและทำให้ตนเองดูแย่ในสายตาผู้อื่น
นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า : ไม่มีใครที่ไม่เคยทำผิดพลาด ถ้าเผลอทำผิด แต่ ยอมรับผิดและปรับปรุงแก้ไข ไม่ทำผิดซ้ำอีก ทุกคนก็พร้อมจะให้อภัย
เรียบเรียง จากนิทานอิตาลี เรื่อง การผจญภัยของพินอคคิโอ The Advanger of Pinocchio ประพันธ์โดย การ์โล กอลโลดี (Carlo Collodi) ซึ่งวอล์ท ดิสนีย์เคยนำมาทำภาพยนตร์การตูน
อาทร จันทวิมล
การแสดงรอบกองไฟของลูกเสือ เรื่อง พินอคคิโอ จมูกยาว
นิทานเรื่อง พินอคคิโอ เป็นตัวอย่างในการสอนกฎลูกเสือข้อที่ 1 ที่ว่า “ลูกเสือมีเกียรติเชื่อถือได้” (A Scout’s honor is to be trusted)
ในนิทานเรื่องนี้ “จมูกของพินอคคิโอ จะยาวขึ้นทุกครั้งที่พูดปด” สิ่งนี้เปรียบเสมือนการประจานความไม่ซื่อสัตย์ให้คนอื่นเห็นทันที ในชีวิตจริงแม้จมูกเราจะไม่ยาวขึ้น แต่การโกหกจะทิ้ง “ร่องรอย” ของความไม่น่าเชื่อถือไว้ในใจผู้อื่นเสมอ ซึ่งเป็นการทำลายเกียรติของตนเอง
พินอคคิโอเริ่มต้นจากการเป็นหุ่นไม้ที่ไร้ระลึกถึงความรับผิดชอบ เขามักจะผิดสัญญาที่ให้ไว้กับลุงช่างไม้ และนางฟ้าอยู่เสมอ บทเรียนที่เขาได้รับสอนว่า เกียรติไม่ได้มาจากการมีชีวิต แต่มาจากการกระทำ การที่เขาจะกลายเป็น “เด็กชายจริงๆ” ได้ เขาต้องพิสูจน์ตัวเองว่าเขาสามารถรักษาคำพูดและมีความรับผิดชอบได้
ทุกครั้งที่พินอคคิโอโกหก เขาจะพบกับความลำบากและอันตรายมากขึ้นเรื่อยๆ สะท้อนให้เห็นว่าเมื่อผู้ใดขาดความซื่อสัตย์จนคนรอบข้างไม่เชื่อถือแล้ว เขาจะสูญเสียมิตรภาพและการสนับสนุนจากผู้อื่น เหมือนที่พินอคคิโอต้องโดดเดี่ยวและถูกหลอกซ้ำแล้วซ้ำเล่า
ในตอนท้าย พินอคคิโอเลือกที่จะเลิกโกหกและยอมเสียสละตัวเองเพื่อช่วยพ่อ การกระทำที่กล้าหาญและซื่อสัตย์ต่อความรู้สึกนี้เองที่ทำให้เขามีเกียรติและกลายเป็นมนุษย์อย่างสมบูรณ์ สอนให้รู้ว่า หากเคยทำผิด การกลับมาพูดความจริงและแก้ไขคือวิธีเดียวที่จะรักษาเกียรติยศกลับคืนมา
ตัวละคร
- ลูงช่างไม้: ช่างไม้ชาวอิตาลี (ถือเครื่องมือช่างไม้)
- พินอคคิโอ: หุ่นไม้ (ใส่จมูกกระดาษซ้อนชั้นที่ดึงยืดได้)
- นางฟ้าสีน้ำเงิน: (ถือไม้คฑาไฟฉาย เป็นสายตรวจไซเบอร์)
- สแกมเมอร์ตัวแสบ: (ใส่ชุดดำ ถือโทรศัพท์เครื่องใหญ่ มีสายหูฟังพะรุงพะรัง)
- หน่วยสืบสวนไซเบอร์ลูกเสือ: (2 คน ใส่ชุดลูกเสือ ถือโน้ตบุ๊กกระดาษ)
[ฉากที่ 1: กำเนิดหุ่นไม้พินอคคิโอ]
(ลูงช่างไม้กำลังทำงาน)
- ลูงช่างไม้: “เหงาจัง อยากมีลูกชายมาช่วย… ทำหุ่นไม้ เอาไว้ให้เด็กดูเล่น”
- นางฟ้า: (โผล่มาพร้อมเสียงไซเรน) “หยุด! ฉันคือนางฟ้าไซเบอร์ จะเสกหุ่นไม้ตัวนี้ให้มีชีวิต ตั้งชื่อว่า พินอคคิโอ แต่มีกฎนะ!… เจ้าต้องรักษา กฎลูกเสือข้อที่ 1 คือมีเกียรติ เชื่อถือได้ ถ้าเจ้าโกหก จมูกของเจ้าจะยาวออกมาทันที!”
- พินอคคิโอ: “รับทราบครับ! ผมจะซื่อสัตย์ รักษาคำพูด ครับ!”
- ลุงช่างไม้: พินอคคิโอ ช่วยไปเก็บเงินค่าเก้าอี้ไม้ ที่เจ้าของร้านเซเว่นให้หน่อย
[ฉากที่ 2: เมื่อสแกมเมอร์บุก!]
(พินอคคิโอเดินสะพายเป้ กำลังจะไปร้านเซเว่นหัวถนน เสียงโทรศัพท์ดังขึ้น “ตื๊ดๆๆ”)
- พินอคคิโอ: “สวัสดีครับ พินอคคิโอพูดสายครับ?”
- สแกมเมอร์: (ดัดเสียง) “สวัสดีค่ะ จากกรมทางหลวงนะคะ คุณพินอคคิโอมีพัสดุตกค้าง เป็นไม้เถื่อน 10 ตัน! ตอนนี้บัญชีคุณถูกอายัด แต่ถ้าคุณโอนเงินค่าภาษีมาให้เราตรวจสอบ เราจะแถมรถจักรยานให้หนึ่งคันทันที!”
- พินอคคิโอ: “โห! จักรยานหรือครับ เป็นสิ่งที่ผมอยากได้มานานแล้ว
- สแกมเมอร์: “โอนเงินมาเร็วๆเถอะค่ะ แล้วก็บอกพ่อว่า “โดนลิงล้วงกระเป๋าไป” ก็ได้ ใครจะไปรู้?”
- พินอคคิโอ: “จริงด้วย! จัดไปครับพี่ (กดโอนเงินในมือถือกระดาษ)”
[ฉากที่ 3: จมูกยาวเพราะข่าวลวง]
(ลูงช่างไม้เดินมาตามหาพินอคคิโอ พร้อมหน่วยสืบสวน)
- ลูงช่างไม้: “พินอคคิโอ! ทำไมมาช้าจัง แล้วเงินค่าขายของล่ะ?”
- พินอคคิโอ: (หน้าเลิ่กลั่ก) “คือ… พ่อครับ! มี ‘แก๊งลิงป่า’ ขี่มอเตอร์ไซค์มาชิงเป๋าเงินผมไปครับ!”
- (เพื่อนข้างหลังดึงเชือก จมูกยืดพรวด!)
- หน่วยสืบสวน 1: “เช็กกล้องวงจรปิดแล้ว… บริเวณนี้ไม่มีลิงซักตัว”
- พินอคคิโอ: “เอ่อ… จริงๆ คือ ผมเอาเงินไปบริจาคช่วยคนบนดาวอังคารครับ!”
- (จมูกพินิคคิโอ ยืดออกไปอีกจนยาวเกือบชนหน้าลุงลูงช่างไม้)
- หน่วยสืบสวน 2: “โกหกคำโต! จมูกเจ้ามันฟ้องว่าเจ้าโดนสแกมเมอร์หลอก แล้วยังจะมาโกหกลุงช่างไม้อีก!”
[ฉากที่ 4: กู้คืนเกียรติยศ]
- นางฟ้า: “พินอคคิโอ! การโกหกเพื่อปกปิดความผิดตัวเอง คือการทำลายเกียรติอย่างที่สุด เจ้าเสียเงินไม่พอ ยังจะเสียความน่าเชื่อถืออีกเหรอ?”
- พินอคคิโอ: (ร้องไห้) “ผมขอโทษครับ! ผมโดนหลอกเพราะความโลภ แล้วผมก็ขลาดเขลาจนต้องโกหกลุงช่างไม้ ผมจะยอมรับผิดและจะไปแจ้งความจับพวกสแกมเมอร์ครับ!”
- (จมูกหดกลับที่เดิมทันที)
- ลูงช่างไม้: “เงินทองหาใหม่ได้ แต่ถ้าเสีย “ความเชื่อถือ” ไปแล้ว ใครเขาจะเชื่อถือเจ้าอีก!”
- ลูกเสือทุกคน: กล่าวพร้อมกันว่า “กฎของลูกเสือข้อที่ 1 ลูกเสือมีเกียรติเชื่อถือได้! เราไม่หลอกลวงใคร และไม่ยอมให้ใครหลอกลวง!” (ยืนล้อมวงกลางกองไฟ ร้องเพลง “ความซื่อสัตย์เป็นสมบัติของคนดี”)
[มุกแถมท้าย]
- สแกมเมอร์: (โดนตำรวจจับเดินผ่าน) “โธ่เอ๋ย… นึกว่าจะหลอกหุ่นไม้ได้ง่ายๆ ที่ไหนได้ จมูกมันดันยาวบอกความจริงซะงั้น!”
ข้อแนะนำการแสดง:
-ให้สแกมเมอร์ถือโทรศัพท์ที่ทำจากกล่องลังใหญ่ เขียนว่า “คอลเซนเตอร์”
-การสอน: ฉากสุดท้ายให้ย้ำว่า คนที่มีเกียรติ นอกจากไม่โกหกแล้ว ต้องมีสติไม่หลงเชื่อข่าวลวงง่ายๆ ด้วย
อาทร จันทวิมล
