เมื่อกว่าร้อยปีมาแล้ว ลอร์ด เบเดน โพเอล หรือ บีพี (B.P.) ผู้ก่อตั้งลูกเสือโลก ได้ให้คำเตือนในการสร้างชาติและการสร้างตน ที่เปรียบเสมือน “แสงเทียนส่องทาง” ไว้ในหนังสือ “การท่องเที่ยวไปสู่ความสำเร็จ Rovering to Success” ถึงกลุ่มบุคคลประเภทหนึ่ง ที่มีอันตรายอย่างยิ่งต่อความสงบสุขของบ้านเมือง ที่ท่านเรียกว่า “มนุษย์ไม้กระดก” หรือ “The See-saws”
ธรรมชาติของ “ไม้กระดก” ที่เด็กเล่น คือการทำให้เกิดการโยกเคลื่อนไหวที่ไม่หยุดนิ่ง กลับไปกลับมา เมื่อฝั่งหนึ่งขึ้น อีกฝั่งก็ต้องลง ท่าน บีพี เปรียบเทียบสิ่งนี้กับกลุ่ม นักปลุกระดม หรือนักปลุกม๊อบหัวรุนแรง (Extremists) ที่มีนิสัยเหมือน “หมาจิ้งจอก” เจ้าเล่ห์และฉลาดแกมโกง ที่คอยปลุกปั่นให้เกิดความขัดแย้งระหว่างกลุ่มชน
คนเหล่านี้ไม่ได้มุ่งเน้นการสร้างสรรค์ แต่ถนัดในการ “สร้างสถานการณ์” เพื่อให้เกิดความขัดแย้ง แบ่งฝักแบ่งฝ่าย สร้างม๊อบ วุ่นวาย เดินขบวน หยุดงาน ยึดสนามบิน ก่อจลาจล และพยายามงัดข้อกับระบบระเบียบของสังคม โดยเฉพาะการจ้องโจมตีและต่อต้านสถาบันพระมหากษัตริย์ ซึ่งเป็นศูนย์รวมจิตใจและหลักความมั่นคงของชาติ
เพื่อขยายความให้เห็นภาพชัดเจน ท่าน บีพี ได้อ้างถึงหนังสือเรื่อง “Enchanter’s Nightshade” หรือ “ยาพิษของผู้วิเศษ” ของ J.B. Morton ซึ่งเป็นเรื่องราวที่สะท้อนถึงการต้นไม้พิษที่นักปลุกระดมใช้ล่อลวงคน
พวกนักปลุกระดมมักจะทำตัวเป็นผู้วิเศษ คอยปรุงแต่ง “ความโกรธแค้น” และ “ความอิจฉาริษยา” ของผลไม้มีพิษ ให้กลายเป็นเครื่องดื่มหอมหวาน ป้อนข้อมูลบิดเบือน ให้ผู้ฟังรู้สึกว่าตนเองถูกเอาเปรียบ จนเกิดความเกลียดชังในระบบและผู้ปกครอง เมื่อผู้คนดื่ม “ยาพิษ” นี้เข้าไป จะทำให้สติมืดบอด กลายเป็นคนบน “ไม้กระดก” ที่นักปลุกระดมคอยปลุกปั่น กำกับการขึ้นลงของไม้กระดก ตามใจชอบ
ท่าน บีพี เตือนให้เหล่าเยาวชนและประชาชนมองให้ทะลุปรุโปร่งว่า นักปลุกระดมที่ทำตัวเหมือนหมาจิ้งจอกเหล่านั้น มักจะใช้คำพูดที่ดูเหมือนหวังดีต่อสังคม หรืออ้างเสรีภาพ สิทธิมนุษยชน ที่เกินขอบเขต แต่ลึกๆ แล้วเป้าหมายของพวกเขาคือการทำให้ตนเอง สามารถก้าวขึ้นสู่อำนาจบนซากปรักหักพังของรังเก่า
บีพี สอนว่า ความมั่นคงของบ้านเมืองเปรียบเสมือนต้นไม้ใหญ่ หากเรามัวแต่กระโดดโลดเต้นขึ้นลงตาม “ไม้กระดก” แห่งความขัดแย้ง ที่พวกหมาจิ้งจอกสร้างขึ้น ในไม่ช้าเราก็จะกลายเป็นฝ่ายผู้แพ้ ที่ตกไม้กระดกลงมาเจ็บตัว
คำสอนของเบเดนโพเอล เรื่องมนุษย์ไม้กระดก เป็นสิ่งมีประโยชน์ (ธัมมัสสวนมัย) ตามบุญกิริยา 10 ที่ควรเรียนรู้เพื่อนำมาเตือนสติและสร้างปัญญาให้ตนเอง แล้วหาข้อมูล พิจารณาข้อเท็จจริง เลือกเฉพาะสิ่งดีนำไปปฏิบัติ ด้วยสติปัญญาของตนเอง มิให้หลงกล ให้ถูกจูงจมูกไปในทางไม่สมควรโดยง่าย
นิทานเรื่องนี้ สอนให้รู้ว่า “ต้องระวังยาพิษของผู้ปลุกระดมมวลชนที่แฝงตัวมาในรูปของคำพูดหรือการกระทำอันสวยหรู จงรักษาใจให้หนักแน่นดุจภูเขา อย่าให้ใครมาใช้เป็นเครื่องมือให้ทำลายร ากแก้วของแผ่นดิน”
ผู้สนใจหนังสือเรื่อง “การท่องเที่ยวไปสู่ความสำเร็จ” ภาษาไทย สามารถเปิดอ่านได้ฟรีจากอีบุ๊คในเวปของกระทรวงศึกษาธิการ https://www.moe.go.th/e-book/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B9%84%E0%B8%9B%E0%B8%AA%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1/
ละครสั้น เรื่อง : มนุษย์ไม้กระดก
แนวคิด: เตือนใจเยาวชนให้ระวังการถูกยุแหย่ปลุกปั่น และยืนหยัดในความดี
ตัวละคร
- ผู้บรรยาย – เล่าเรื่องและเชื่อมฉาก
- มนุษย์ไม้กระดก – ตัวร้าย เจ้าเล่ห์ ชอบยุแหย่ให้เกิดความวุ่นวาย
- หมู่บ้านร่มเย็น – กลุ่มลูกเสือ/ชาวบ้านที่รักความสงบ
- ผู้นำลูกเสือ – ตัวแทนแห่งสติปัญญาและความมั่นคง
- หมาจิ้งจอก – สัญลักษณ์แห่งความเจ้าเล่ห์ (อาจใช้หน้ากากหรือท่าทางประกอบ)
ฉากที่ 1 : หมู่บ้านร่มเย็น
- ผู้บรรยาย: “กาลครั้งหนึ่ง หมู่บ้านร่มเย็นเป็นหมู่บ้านที่สงบสุข ทุกคนช่วยกันทำงานและแบ่งปันกันด้วยรอยยิ้ม”
- ลูกเสือ/ชาวบ้านร้องเพลง “อย่าเกียจคร้าน” แสดงความสามัคคี
ฉากที่ 2 : มนุษย์ไม้กระดกปรากฏตัว
- มนุษย์ไม้กระดกเดินเข้ามา พร้อมเสียงดนตรีโยกขึ้นลงเหมือนไม้กระดก
- มนุษย์ไม้กระดก: “ทำไมพวกเจ้าต้องเหนื่อยทำงานร่วมกัน? ฝ่ายนั้นได้มากกว่า ฝ่ายนี้ได้น้อยกว่า! ลุกขึ้นเถิด แบ่งกันเป็นพวกแยกกันดีกว่า !”
ฉากที่ 3 : ยาพิษแห่งคำพูด
- หมาจิ้งจอกเข้ามา เสนอ “น้ำใบกระท่อม” (สัญลักษณ์ของข้อมูลบิดเบือน)
- ผู้บรรยาย: “นี่คือยาพิษของผู้วิเศษ ที่ทำให้คนหลงเชื่อและมืดบอด”
- ชาวบ้านบางคนดื่มแล้วเริ่มโกรธ เกิดการทะเลาะ
ฉากที่ 4 : ผู้นำลูกเสือเตือนใจ
- ผู้นำลูกเสือ: “พี่น้องทั้งหลาย อย่าหลงกลมนุษย์ไม้กระดก! ความมั่นคงของบ้านเมืองเปรียบเสมือนต้นไม้ใหญ่ หากเรามัวแต่โยกขึ้นลงตามไม้กระดกแห่งความขัดแย้ง เราจะเจ็บปวดและสูญเสีย”
- ลูกเสือยกมือทำสัญญาลูกเสือ: “เราจะซื่อสัตย์ต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และจะไม่เป็นเครื่องมือของผู้ยุแหย่”
ฉากที่ 5 : ความสงบกลับคืน
- ชาวบ้านร่วมกันเทน้ำใบกระท่อมทิ้ง และหันหลังให้มนุษย์ไม้กระดก มนุษย์ไม้กระดกหมดพลัง วิ่งหนีออกไป
- ผู้บรรยาย: “นิทานนี้สอนให้รู้ว่า ต้องรักษาใจให้หนักแน่นดุจภูเขา อย่าให้ใครมาหลอกใช้เป็นเครื่องมือทำลายรากแก้วของแผ่นดิน”
- ทุกคนร้องเพลง “รักเมืองไทย” ปิดท้าย
ข้อคิด
- ระวังคำพูดที่ดูดีแต่แฝงพิษ
- ใช้สติและปัญญาในการพิจารณาข้อเท็จจริง
- ความสามัคคีและความมั่นคงคือเกราะป้องกันบ้านเมือง
ละครนี้สามารถจัดแสดงแบบสั้น ๆ ใช้เวลา 10–15 นาที เหมาะกับการแสดงรอบกองไฟ โดยเน้นท่าทาง การร้องเพลง และสัญลักษณ์ง่าย ๆ เช่นไม้กระดกจำลอง ขวดน้ำผลไม้ (แทนน้ำใบกระท่อม) และท่าทางหมาจิ้งจอกเจ้าเล่ห์
เอกสารนี้ จัดทำโดย“ชมรมเสมาพัฒนาชีวิต” “มูลนิธิส่งเสริมการลูกเสือแห่งประเทศไทย”
This document was created by “Sema Life Development Club, Thai Scouts Promotion Foundation
