ตามดูครูดอย ‘การเรียนรู้’ ต้องคู่กับ ‘การใช้ชีวิต’
พื้นที่บนดอยสูง ห่างไกลความเจริญ บางแห่งไฟฟ้าก็ยังไปไม่ถึง แต่การศึกษาขั้นพื้นฐานของเด็กไทย ไม่ว่าจะอยู่แห่งหนตำบลใด ก็ต้องตามไปด้วย แหล่งเรียนรู้ในชุมชนและความรู้จากเรื่องใกล้ตัว เป็นที่พึ่งหลัก มากกว่าอาศัยสื่อ อุปกรณ์เทคโนโลยีสวยงาม ไฮเทค เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมาสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี(สสวท.)ร่วมกับสวทช.สพฐ.กศน.ได้จัดอบรมครูจากโรงเรียนในโครงการนำร่องการบริหารระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ในสถานศึกษาและศูนย์การเรียนชุมชนชาวไทยภูเขาในพื้นที่โครงการตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารีจำนวน2 จุดได้แก่จุดที่1 สพท.แม่ฮ่องสอนเขต2 จุดที่2 โรงเรียนชุมชนบ้านแม่ต้านอ.ท่าสองยางจ.ตากกิจกรรมดังกล่าวเป็นการดำเนินงานเป็นปีที่3 แล้วของโครงการนำร่องการบริหารระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ในสถานศึกษาและศูนย์การเรียนชุมชนชาวไทยภูเขามีวัตถุประสงค์เพื่อติดตั้งและถ่ายทอดองค์ความรู้ที่เกี่ยวกับการใช้งานและการดูแลรักษาระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ให้กับศูนย์การเรียนชุมชนชาวไทยภูเขาจำนวน36 แห่งใน3 จังหวัดได้แก่จ.เชียงใหม่แม่ฮ่องสอนและจ.ตากโดยพยายามผลักดันให้เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนการสอนในโรงเรียนเพื่อให้ครูและเด็กๆในหมู่บ้านหรือแม้แต่คนในชุมชนรู้จักการใช้งานและการดูแลรักษาระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์และจะมีส่วนทำให้การจัดการเรียนรู้สาระการออกแบบและเทคโนโลยีในหลักสูตรที่โครงการเทคโนโลยีสสวท.รับผิดชอบอยู่มีโอกาสเผยแพร่ไปยังกลุ่มเป้าหมายที่หลากหลายและยังมีส่วนช่วยเหลือนักเรียนที่ด้อยโอกาสอีกทางหนึ่งด้วยกิจกรรมในการฝึกอบรมได้แก่กิจกรรมระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์การวิเคราะห์ปัญหาและการบำรุงรักษาการบริหารจัดการระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์การประเมินผล
โครงการการนำเสนอและแลกเปลี่ยนแนวคิดในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนทบทวนกระบวนการเทคโนโลยีทบทวนพลังงานเทคโนโลยีพลังงานแสงอาทิตย์ในชั้นเรียนการเปลี่ยนแปลงพลังงานการเก็บและการใช้พลังงานโครงงานเทคโนโลยีสรุปการอบรมและชี้แจงแผนการดำเนินงานที่วางแผนไว้ตามไปดูครูดอยเขาร่วมฝึกปฏิบัติการทดลองและสร้างสื่อการสอนแล้วก็ทึ่ง!ในความตั้งใจจริงของคุณครูแต่ละท่านเห็นแล้วก็น่าปลาบปลื้มแทนเด็กๆนักเรียนและชุมชนจริงๆคุณครูกำจัดบรุณพันธ์ครูนิเทศก์กลุ่มแม่ฮองเข้ามาอบรมในนามศูนย์การเรียนชุมชนชาวไทยภูเขาแม่ละเอาะอำเภออมก๋อยจังหวัดเชียงใหม่ทำหน้าที่ให้คำปรึกษาครูในกลุ่มทั้ง8 กลุ่มสาระกล่าวถึงความรู้สึกว่าการอบรมในครั้งนี้มีเนื้อหาสาระที่สอดคล้องกับการปฏิบัติงานของครูผู้สอนเป็นอย่างมากเพราะการประสบปัญหาในชุมชนสามารถใช้วิชาความรู้ที่อบรมไปช่วยแก้ปัญหาได้ในระดับหนึ่งชุมชนผู้ด้อยโอกาสมีความต้องการในการใช้ประโยชน์จากพลังงานแสงอาทิตย์เป็นอย่างมากและใช้เป็นองค์ความรู้ในกิจกรรมการเรียนการสอนได้อย่างดีคุณครูจุฬาธรรมกิตติวงศ์ศูนย์การเรียนชุมชนชาวไทยภูเขา”แม่ฟ้าหลวง”บ้านป่าพลูจังหวัดตากชอบกิจกรรมฝึกการต่อวงจรไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์เพราะสามารถนำความรู้ไปใช้ในพื้นที่ได้โดยตรงการจัดการเรียนรู้เทคโนโลยีพลังงานแสงอาทิตย์ในโรงเรียนนั้นได้ให้นักเรียนร่วมกิจกรรมทำความสะอาดแผงโซลาร์เซลล์การตรวจเช็คและเติมน้ำกลั่นให้อยู่ในระดับที่กำหนด”กลับไปจะนำความรู้ที่ได้จากการอบรมไปถ่ายทอดให้แก่นักเรียนและชุมชนโดยเฉพาะวิธีการบำรุงรักษาและการใช้ไฟฟ้าในฤดูต่างๆผ่านการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนในโรงเรียนประกาศข่าวให้กับชุมชนจัดรายการวิทยุต่างๆเกี่ยวกับการปลูกไม้ผลและการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติ
“คุณครูบุปผาก่อสันติรักษ์ศูนย์การเรียนชุมชนชาวไทยภูเขา”แม่ฟ้าหลวง”บ้านวาแหมะคีอำเภอท่าสองยางจังหวัดตากบอกว่าชอบกิจกรรมการทำโครงงานเทคโนโลยีและระบบการปฏิบัติงานเพราะได้ความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนสำหรับเด็กบนดอยได้หลากหลายทำให้การเรียนการสอนน่าสนใจมากขึ้นหลังจากเข้ารับการอบรมแล้วจะกลับไปสร้างสื่อการจัดการเรียนการสอนเรื่องโซลาร์เซลล์จัดกิจกรรมดูแลแผงโซลาร์เซลล์ทำความสะอาดแผงสัปดาห์ละ1 ครั้งเติมน้ำกลั่นทุกๆเดือนและเขียนแผนการสอนเรื่องโซลาร์เซลล์คุณครูธีระสมมิตรศูนย์การเรียนชุมชนชาวไทยภูเขา”แม่ฟ้าหลวง”ทีผะแหล่อำเภออมก๋อยจังหวัดเชียงใหม่เล่าว่าเนื่องจากชุมชนอยู่ห่างไกลความเจริญการคมนาคมลำบากมีความยากจนศศช.จึงเป็นศูนย์รวมทั้งเรื่องความรู้และความบันเทิงที่ชุมชนได้ใช้สื่อรับสัญญาณดาวเทียมวิทยุโทรทัศน์ร่วมกันซึ่งจากการดำเนินงานที่ผ่านมาทั้งผู้เรียนและชาวบ้านมีพัฒนาการด้านความคิดสังคมการใช้ภาษาไทยดีขึ้นจากเดิมมาก”การดำเนินงานจากนี้ไปจะนำความรู้ไปถ่ายทอดให้แก่ครูผู้สอนในชุมชนจากนั้นจะประชุมวางแผนงานกันในการประยุกต์จัดกิจกรรมในพื้นที่จากนั้นจะนำแผนที่ได้ไปใช้แล้วประเมินผลนำมาปรับแก้ไขแล้วนำไปใช้ใหม่”คุณครูธีระพลพูนผลศูนย์การเรียนชุมชนชาวไทยภูเขา”แม่ฟ้าหลวง”ยะลิกุยอำเภออมก๋อยจังหวัดเชียงใหม่บอกว่าจะนำความรู้เกี่ยวกับการบำรุงรักษาการใช้พลังงานจากแผงโซลาร์เซลล์ไปสอนเด็กและชุมชน
แสงอาทิตย์เป็นสิ่งจำเป็นในชุมชน เพราะหมายถึงการมีไฟฟ้าใช้ในการดำรงชีวิต การที่คุณครูได้เข้ารับการอบรมและนำไปถ่ายทอดให้นักเรียนและคนในชุมชน จึงนับว่าเป็นการเรียนรู้ คู่กับการใช้ชีวิตโดยแท้ นอกจากนั้น สิ่งสำคัญอีกอย่างหนึ่งก็คือ “ไฟ” ในการปฏิบัติงานของคุณครูผู้อุทิศ ทุ่มเทแรงกาย แรงใจ ในการสอนเหล่านี้ จึงขอเป็นกำลังใจให้พ่อพิมพ์ แม่พิมพ์ของชาติเหล่านี้อีกทางหนึ่งด้วย
แหล่งที่มาของข่าว: หนังสือพิมพ์บ้านเมือง
