กำจัดเสียงป้อนกลับ ในเครื่องช่วยฟัง

เครื่องช่วยฟัง (Hearing Aids) เป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้เพิ่มการได้ยินของผู้ที่มีปัญหาสูญเสียการได้ยิน ซึ่งมีหลายชนิดต่ากัน ขึ้นกับลักษณะการใช้งาน เช่น เครื่องช่วยฟังชนิดใส่ในรูหู ITE (In-the-ear Hearing Aids) เครื่องช่วยฟังชนิดใส่หลังใบหู BTE (Behind-the-ear Hearing Aids) เครื่องช่วยฟังชนิดพกพา (Body Hearing Aids) เป็นต้น

องค์ประกอบหลักที่สำคัญของเครื่องช่วยฟัง ได้แก่ ไมโครโฟน ตัวขยายสัญญาณ (Amplifier) หรือตัวปรับความดัง ตัวรับหรือลำโพง และแบตเตอรี่ หลักการทำงานของเครื่องช่วยฟัง คือ การขยายขนาดของสัญญาณเสียงจากภายนอกที่ต้องการจะได้ยิน โดยใช้ตัวขยายสัญญาณภายในเครื่องช่วยฟัง สำหรับระดับการขยายขนาดสัญญาณเสียงผ่านทางการเลือกใช้ค่าอัตราขยายของเครื่องช่วยฟังนั้น จะแตกต่างในผู้ใช้แต่ละคน ขึ้นกับระดับความรุนแรงของการสูญเสียการได้ยิน

ปัญหาในเครื่องช่วยฟัง คือเสียงป้อนกลับ (Acoustic Feedback) ปัญหาเสียงรบกวนผู้ใช้ เป็นต้น ผศ.ดร.นิศาชล ตั้งเสงี่ยมวิสัย คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาฯ พร้อมคณะ มี รศ.นพ.ปริญญา หลวงพิทักษ์ชุมพล คณะแพทยศาสตร์ จุฬาฯ นายอาชว์ จันทร์กวี นายปพิชญา ชัยสกุล คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาฯ จึงศึกษาวิจัยการพัฒนาวิธีการกำจัดเสียงป้อนกลับในเครื่องช่วยฟังเพื่อพัฒนา ประสิทธิภาพการทำงานของเครื่องช่วยฟังในด้านการเพิ่มพิสัยพลวัต หรือช่วงที่ใช้งานได้ของค่าอัตราขยายของเครื่องช่วยฟัง โดยใช้ระบบการกำจัดเสียงป้อนกลับแบบต่อเนื่อง เป็นโครงการวิจัยแรกที่ได้รับการสนับสนุนจากกองทุนรัชดาภิเษกสมโภชนี้

ปัญหาเสียงป้อนกลับนี้มีผลกระทบต่อประสิทธิภาพโดยรวมของเครื่องช่วยฟัง เนื่องจากไมโครโฟนและลำโพงของเครื่องช่วยฟังอยู่ใกล้กันมาก เสียงบางส่วนที่ถูกขยายขนาดโดยเครื่องช่วยฟังแล้ว ถูกส่งผ่านช่องอากาศ หรือช่องว่างระหว่างตัวเครื่องช่วยฟังกับผิวหนังภายในช่องหูชั้นนอก หรือเรียกว่าวิถีของเสียงป้อนกลับ ย้อนกลับไปเข้ายังไมโครโฟนของเครื่องช่วยฟังอีกครั้งหนึ่ง ส่งผลให้เกิดเสียงหวีด หรือเสียงหอน รบกวนการได้ยินแก่ผู้ใช้เครื่องช่วยฟังโดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่ออัตราขยายของตัวขยายมีค่าสูง จึงต้องกำจัดเสียงป้อนกลับในเครื่องช่วยฟัง

ผศ.ดร.นิศาชลกล่าวว่า การศึกษาวิจัยนี้เป็นการลดปัญหาสหสัมพันธ์ของสัญญาณเข้าและสัญญาณออกของเครื่องช่วยฟัง ผ่านทางเทคนิคของวงจรกรองผ่านทุกความถี่แบบเปลี่ยนตามเวลาที่สามารถปรับอันดับของวงจรกรองได้ต่างๆ กันตามความเหมาะสม เป็นเทคนิคการประมาณเชิงเส้นไปข้างหน้า รักษาไว้ซึ่งคุณภาพเสียงของสัญญาณออกของเครื่องช่วยฟัง กล่าวคือ ไม่ทำให้ผู้ใช้อุปกรณ์รู้สึกว่าคุณภาพเสียงของสัญญาณออกของเครื่องช่วยฟังแย่ลง

งานวิจัยของ ผศ.ดร.นิศาชล และคณะ เป็นประโยชน์ยิ่งสำหรับผู้ใช้เครื่องช่วยฟังประสบปัญหาเรื่องการได้ยิน ในการศึกษาค้นคว้าวิจัยวิธีการกำจัดเสียงป้อนกลับป้องกันไม่ให้เกิดเสียงหวี ดและเสียงหอนจะช่วยทำให้ผู้ที่ใช้เครื่องช่วยฟังมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นโดยไ ม่ประสบปัญหามีเสียงรบกวนในหูอีกต่อไป