กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีหมู่บ้านหนึ่งชื่อว่า หมู่บ้านศิลาสูง ชาวบ้านที่นี่มีลักษณะประหลาดคือทุกคนจะ “หัวสูง” เดินเชิดหน้า หยิ่งผยอง ไม่ช่วยเหลือหรือก้มหัวให้ใคร เพราะพวกเขาเชื่อว่าการก้มหัวคือความอ่อนแอ ใครที่ก้มหัวต่ำที่สุดจะถูกถือว่าเป็นคนชั้นต่ำ
วันหนึ่ง มีงานเทศกาลประจำปีซึ่งมีรางวัลใหญ่คือ “เพชรสุริยา” ที่ซ่อนอยู่ในถ้ำลึกหลังหมู่บ้าน กติกามีเพียงข้อเดียวคือ: “ใครที่นำเพชรออกมาได้คนแรก จะได้เป็นเจ้าเมืองคนต่อไป”
ตัวเต็งของการแข่งขันครั้งนี้คือ “ขุนทอง” ชายหนุ่มที่ตัวสูงที่สุดและเชิดหน้าเก่งที่สุดในหมู่บ้าน เขาหัวเราะเยาะ “เปี๊ยก” เด็กวัดตัวเล็กๆ ที่ชอบไหว้ผู้ใหญ่และก้มตัวเดินอย่างอ่อนน้อม
“เปี๊ยกเอ๋ย… หลังแกค่อมและตัวเล็กแบบนั้น จะไปมองเห็นชัยชนะที่อยู่สูงส่งได้ยังไง?” ขุนทองถากถาง
เมื่อเริ่มการแข่งขัน ทุกคนรีบวิ่งเข้าไปในถ้ำ ขุนทองเดินเชิดหน้าอย่างสง่างาม แต่ทันใดนั้นเขาก็ต้องหยุดกึก! เพราะทางเข้าถ้ำนั้น “ลดต่ำลงเรื่อยๆ”
ทางเดินในถ้ำไม่ได้เตี้ยเพราะเพดานต่ำ แต่เป็นเพราะมี “ยักษ์” นับร้อยห้อยตัวลงมาจากเพดาน ยักษ์เหล่านั้นมีหน้าตาบึ้งตึง
ขุนทองและพวกพ้อง: พยายามเดินเชิดหน้าเหมือนเดิม ผลคือยักษ์เหล่านั้นพุ่งเข้าใส่ทันทีที่พวกเขายืดตัวตรง “อ๊าก! ทำไมมันโจมตีเราล่ะ?” ขุนทองต้องถอยกรูดออกมาเพราะยักษ์เหล่านั้นจะขยับเข้าหาคนที่ “ตัวสูง” เท่านั้น
เปี๊ยกตัวเล็ก : สังเกตเห็นคำจารึกที่พื้นถ้ำ (ที่คนอื่นมองไม่เห็นเพราะมัวแต่แหงนหน้า) เขียนไว้ว่า: “ผู้ที่ลดตัวลงต่ำ คือผู้ที่จะอยู่รอดเหนือใคร”
เปี๊ยกไม่ได้แค่ก้มตัว แต่เขานึกถึงคำสอนในกฎลูกเสือข้อ 8 ลูกเสือไม่ย่อท้อต่อความยากลำบาก และ บุญกิริยาวัตถุ 10 เรื่อง อปจายนมัย แปลว่าการอ่อนน้อม และ ซึ่งไม่ได้แปลว่ายอมแพ้ แต่คือการเปิดใจและให้เกียรติสถานที่ เขาจึงคุกเข่าและคลานอย่างสุภาพ ทำให้ยักษ์เหล่านั้น “ยิ้ม” และเปิดทางให้เขาอย่างน่าอัศจรรย์
เมื่อเปี๊ยกไปถึงห้องโถงสุดท้าย เขาพบกับ ราชายักษ์ที่เฝ้าสมบัติ ยักษ์ตนนี้ตาบอด แต่มีหูที่ไวมาก!
ขุนทองที่แอบตามมาข้างหลัง พยายามจะกระโดด คว้าเพชรที่วางอยู่บนหิ้งสูง แต่ยิ่งเขากระโดด หิ้งก็ยิ่งถีบตัวสูงขึ้นไปอีก เพราะหิ้งนั้นทำงานด้วยกลไก “แรงทิฐิ” ยิ่งอวดดี สมบัติยิ่งห่างไกล
ส่วนเปี๊ยกตัวเล็กนั้น ไม่ได้กระโดดสูงเหมือนขุนทอง เขาเดินเข้าไปหายักษ์แล้ว “กราบ” ลงกับพื้นอย่างนอบน้อม ทันทีที่เข่าและมือสัมผัสพื้น… กลไกป้องกันทั้งหมดหยุดกึก! หิ้งที่สูงเสียดฟ้าค่อยๆ เลื่อนลงมาวางตรงหน้าเปี๊ยกเองโดยที่เขาไม่ต้องออกแรงกระโดดเลยสักนิด
ยักษ์เอ่ยขึ้นว่า: “เจ้าเป็นคนเดียวที่ไม่ได้มาเพื่อ ‘เหนือ’ กว่าคนอื่น แต่อ่อนน้อมเพื่อ ‘เรียนรู้’ จากทุกสิ่ง ข้ายกให้ เพชรเหล่านี้เป็นของเจ้า”
เปี๊ยกเป็นคนที่มีคุณสมบัติตาม กฎของลูกเสือข้อที่ 8 มีใจร่าเริงและไม่ย่อท้อต่อความยากลำบาก ไม่หวั่นกับคำดูถูกของขุนทอง มองเห็นทางที่คนอวดดีมองข้ามไป คนมองเห็นคำจารึกบนพื้นดิน ในขณะที่คนอื่นตัวสูงคอยาว มัวมองแต่ด้านบนจนเดินตกหลุมด้านล่างที่เป็นอันตราย
🎭 บทละครสั้น: หมู่บ้านหัวสูง
ตัวละคร:
- ผู้บรรยาย
- ขุนทอง (ชายหนุ่มหัวสูง)
- เปี๊ยก (เด็กวัดตัวเล็ก)
- ชาวบ้าน (กลุ่มลูกเสือ)
- ยักษ์ (นักแสดงใส่หน้ากาก)
- ราชายักษ์ (ผู้เฝ้าสมบัติ)
ฉากที่ 1: หมู่บ้านศิลาสูง
ผู้บรรยาย:
กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีหมู่บ้านหนึ่งชื่อว่า “ศิลาสูง” ที่นี่… ทุกคนเดินเชิดหน้า หัวสูง ไม่เคยก้มหัวให้ใคร เพราะเชื่อว่า “การก้มหัวคือความอ่อนแอ”
ขุนทอง (เดินเชิดหน้า): “เปี๊ยกเอ๋ย… หลังแกค่อมและตัวเล็กแบบนั้น จะไปมองเห็นชัยชนะที่อยู่สูงส่งได้ยังไง?”
เปี๊ยก (ยิ้มอ่อน):“บางครั้ง…สิ่งที่มีค่าที่สุด อาจอยู่ต่ำกว่าที่เราคิด”
ฉากที่ 2: หน้าถ้ำลึกลับ
ผู้บรรยาย: เทศกาลประจำปีเริ่มขึ้น! รางวัลคือ “เพชรสุริยา” ที่ซ่อนอยู่ในถ้ำลึก ใครนำออกมาได้ก่อน…จะได้เป็นเจ้าเมือง!
ชาวบ้าน: “ไปกันเถอะ! ไปดูว่า ใครจะได้เป็นเจ้าเมืองคนใหม่?”
ขุนทอง (เดินเชิดหน้า):“ข้าเท่านั้น! ขุนทองผู้ไม่เคยก้มหัวให้ใคร!”
ฉากที่ 3: ภายในถ้ำ
ผู้บรรยาย: แต่ทางเดินในถ้ำกลับ “ต่ำลงเรื่อยๆ” และมี “ยักษ์” ห้อยตัวลงมาเต็มเพดาน!
ขุนทอง (พยายามเดินตรง): “อ๊าก! ทำไมมันโจมตีข้า!”
เปี๊ยก (ก้มตัวคลาน):“มีคำจารึกที่พื้น… ‘ผู้ที่ลดตัวลงต่ำ คือผู้ที่จะอยู่รอดเหนือใคร’”
ยักษ์ (ยิ้มและเปิดทาง): “ผ่านไปได้เลย…ผู้ที่อ่อนน้อม และไม่ย่อท้อกับความยากลำบาก”
ฉากที่ 4: ห้องโถงสุดท้าย
ผู้บรรยาย: เปี๊ยกพบ “ราชายักษ์” ที่เฝ้าสมบัติ หิ้งเพชรสูงเสียดฟ้า!
ขุนทอง (กระโดดคว้า): “ข้าจะเอาเพชรนี้ให้ได้!”
ผู้บรรยาย:แต่ยิ่งกระโดด…หิ้งก็ยิ่งสูงขึ้น เพราะมันทำงานด้วย “แรงทิฐิ”
เปี๊ยก (กราบลงกับพื้น):“ข้าขออนุญาต…เข้ามาเรียนรู้ ไม่ใช่เหนือกว่าใคร”
ราชายักษ์: “เจ้าเป็นผู้เดียวที่มีใจร่าเริง ไม่ย่อท้อต่อความยากลำบาก ข้ายกเพชรนี้ให้”
ฉากสุดท้าย: หน้าหมู่บ้าน
ผู้บรรยาย: เปี๊ยกกลับออกมาพร้อมเพชรสุริยา ไม่ใช่เพราะเขาสูงที่สุด…แต่เพราะเขา “ไม่ย่อท้อต่อความยากลำบาก”
ชาวบ้าน (ปรบมือ): “เปี๊ยก! เจ้าเป็นเจ้าเมืองคนใหม่!”
ทุกคนร้องเพลง “งานสิ่งใด” https://www.youtube.com/watch?v=gNvJ9Au_1zU
“งานสิ่งใด การสิ่งใด แม้ใครละเลยทิ้งปล่อย
มัวแต่คอยเฝ้าแต่คอย หวังคอยแต่เกี่ยงโยนกลอง
ไม่มีเสร็จ ไม่มีเสร็จ รับรอง จำไว้ทุกคนต้อง
ทำงานจะต้องช่วยกัน ช่วยกัน ช่วยกัน ช่วยกัน”
เรียบเรียงจากนิทานพื้นบ้านอังกฤษ The Giant and the Humble Hero
เอกสารนี้ จัดทำโดย“ชมรมเสมาพัฒนาชีวิต” “มูลนิธิส่งเสริมการลูกเสือแห่งประเทศไทย”
These documents created by “Sema Pattana Cheevit Club, Thai Scouts Promotion Foundation”.
