กว่าร้อยปีก่อน ณ พระราชวังบักกิงแฮม ประเทศอังกฤษ สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงจัดงานเลี้ยงต้อนรับพระราชาจากแดนไกลอย่างสมพระเกียรติ บนโต๊ะเสวยเต็มไปด้วยช้อน ส้อม และมีดหลายขนาดเรียงรายจนละลานตา
🍴 มีดและส้อมกองโต
พระราชาต่างเมืองทรงนั่งด้วยความงุนงง เพราะบ้านเมืองของท่านใช้มือหยิบอาหาร ไม่เคยต้องใช้โลหะแหลมคมเหล่านี้เลย
พระราชินีวิคตอเรียทรงเห็นอาการเก้ๆ กังๆ จึงทรงหยิบมีดและส้อมคู่ “นอกสุด” ขึ้นมาใช้ช้าๆ เพื่อเป็นต้นแบบให้พระราชาทรงทำตามได้อย่างมั่นใจ
💧 หยิบแก้วน้ำผิดข้าง
ระหว่างมื้ออาหาร พระราชาทรงหยิบแก้วน้ำผิดฝั่ง ทำให้พระราชินีไม่มีน้ำเสวย แทนที่จะทรงทักท้วงให้พระราชาอับอาย พระองค์กลับกระซิบบอกพนักงานเบาๆ ว่า “ช่วยนำน้ำถ้วยใหม่มาหน่อย” โดยไม่มีใครในงานสังเกตเห็นความผิดพลาดนั้นเลย
🌹 น้ำล้างมือลอยดอกกุหลาบ
เมื่อถึงจานสุดท้าย พนักงานยกถ้วยแก้วใส่น้ำใสลอยกลีบกุหลาบหอมฟุ้งมาวางตรงหน้า ซึ่งตามธรรมเนียมอังกฤษคือ “น้ำสำหรับล้างมือ”
พระราชา ทรงนึกว่าเป็นเครื่องดื่มพิเศษ จึงยกถ้วยน้ำล้างมือขึ้น “ซด” จนหมดเกลี้ยง!
เหล่าขุนนางและนายกรัฐมนตรีต่างตกตะลึง เพราะการดื่มน้ำล้างมือถือเป็นเรื่องน่าอายที่สุดในมารยาทผู้ดีอังกฤษ
บรรยากาศในห้องโถงเงียบกริบ ทุกสายตาจ้องไปที่พระราชาต่างเมือง
👑 การตัดสินใจของพระราชินี
ก่อนที่ความอับอายจะกัดกินหัวใจแขกผู้มาเยือน พระราชินีวิคตอเรียทรงหยิบถ้วยน้ำล้างมือของพระองค์ขึ้นมา แล้วทรง “ซด” ตามทันที!
เมื่อนายกรัฐมนตรี และผู้ร่วมงาน เห็นดังนั้น ทุกคนจึงรีบยกถ้วยน้ำล้างมือขึ้นดื่มตาม ทำให้เหตุการณ์ที่น่าอับอาย กลายเป็นเรื่องธรรมดาในพริบตา
นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า : ความสุภาพที่แท้จริงไม่ใช่เพียงการใช้ช้อนส้อมถูกคัน หรือนั่งตัวตรงให้สง่างาม แต่คือ การรักษาน้ำใจผู้อื่น และ ความเมตตา ที่ไม่ทำให้ใครต้องเสื่อมเสียเกียรติหรืออับอายต่อหน้าสาธารณชน
อาทร จันทวิมล
บทละครสั้นรอบกองไฟ : พระราชินีกับน้ำล้างมือ
ตัวละคร:
- ผู้เล่าเรื่อง: 1 คน
- สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย (พระราชินี): 1 คน (มีบุคลิกสง่างาม ใจเย็น)
- พระราชาต่างเมือง (พระราชา): 1 คน (มีบุคลิกอยากรู้อยากเห็น ซื่อๆ)
- พนักงาน: 1 คน (แต่งกายสุภาพ)
- ขุนนาง/ผู้ร่วมงาน: 3-5 คน (แต่งกายเรียบร้อย)
ฉาก:
- โต๊ะยาวสำหรับงานเลี้ยง (อาจใช้โต๊ะพับ หรือผ้าปูพื้น)
- จาน ช้อน ส้อม มีด (อาจใช้ของปลอมหรือวาดรูป)
- แก้วน้ำเปล่า 2-3 ใบ
- ถ้วยใส่น้ำลอยกลีบกุหลาบ (อาจใช้กระดาษสีชมพูตัดเป็นกลีบ หรือดอกไม้จริง)
- เก้าอี้สำหรับตัวละครหลัก
(เปิดฉาก: กองไฟสว่างไสว ผู้เล่าเรื่องออกมากลางเวที)
ผู้เล่าเรื่อง: สวัสดียามค่ำคืนลูกเสือทุกคน! คืนนี้เรามีนิทานดีๆ ที่จะมาสอนให้เรารู้จัก “ความสุภาพ” ในแบบฉบับของลูกเสือกัน เรื่องราวนี้เกิดขึ้นเมื่อร้อยกว่าปีก่อน ณ พระราชวังบักกิงแฮม ประเทศอังกฤษ…
(แสงไฟสว่างขึ้นที่ฉากโต๊ะเสวย พระราชินีประทับอยู่หัวโต๊ะ พระราชาประทับอยู่ข้างๆ ขุนนางและผู้ร่วมงานนั่งรายล้อม โต๊ะเต็มไปด้วยอุปกรณ์การกินมากมาย)
ผู้เล่าเรื่อง: สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงจัดงานเลี้ยงต้อนรับพระราชาจากแดนไกลอย่างสมพระเกียรติ บนโต๊ะเสวยเต็มไปด้วยช้อน ส้อม และมีดหลายขนาดเรียงรายจนละลานตา
(พระราชาจ้องมองช้อนส้อมบนโต๊ะด้วยความงุนงง พยายามจะหยิบแต่ก็ไม่กล้า)
พระราชา: (พึมพำกับตัวเอง) โอ้โห! อะไรกันนี่? บ้านเมืองของเราใช้มือหยิบอาหาร ไม่เคยต้องใช้เจ้าโลหะแหลมคมพวกนี้เลยสักนิด… จะหยิบอันไหนก่อนดีนะ?
ผู้เล่าเรื่อง: พระราชินีวิกตอเรียทรงเห็นอาการเก้ๆ กังๆ จึงทรงหยิบมีดและส้อมคู่ “นอกสุด” ขึ้นมาใช้ช้าๆ เพื่อเป็นต้นแบบให้พระราชาทรงทำตามได้อย่างมั่นใจ
(พระราชินีหยิบช้อนส้อมคู่นอกสุดขึ้นมาใช้ช้าๆ เป็นตัวอย่าง พระราชาเห็นดังนั้นก็รีบหยิบตามทันที แต่ก็ยังดูไม่ถนัดนัก)
ผู้เล่าเรื่อง: ระหว่างมื้ออาหาร พระราชาทรงหยิบแก้วน้ำผิดฝั่ง ทำให้พระราชินีไม่มีน้ำเสวย
(พระราชาเอื้อมมือไปหยิบแก้วน้ำทางฝั่งพระราชินีโดยไม่ตั้งใจ ดื่มไปอึกใหญ่ พระราชินีมองแก้วน้ำของพระองค์ที่ว่างเปล่า แต่ไม่แสดงอาการใดๆ)
พระราชินี: (กระซิบเบาๆ กับพนักงานที่เดินผ่าน) ช่วยนำน้ำถ้วยใหม่มาให้หน่อยนะ
พนักงาน: (โค้งคำนับ)
ผู้เล่าเรื่อง: โดยไม่มีใครในงานสังเกตเห็นความผิดพลาดนั้นเลย… จนกระทั่งถึงจานสุดท้าย
(พนักงานยกถ้วยแก้วใส่น้ำใสลอยกลีบกุหลาบมาวางตรงหน้าพระราชาและพระราชินี ขุนนางและผู้ร่วมงานต่างเตรียมจะล้างมือ)
ผู้เล่าเรื่อง: พนักงานยกถ้วยแก้วใส่น้ำใสลอยกลีบกุหลาบหอมฟุ้งมาวางตรงหน้า ซึ่งตามธรรมเนียมอังกฤษคือ “น้ำสำหรับล้างมือ”
พระราชา: (มองถ้วยน้ำลอยกลีบกุหลาบด้วยความสนใจ) โอ้! นี่ต้องเป็นเครื่องดื่มพิเศษแน่นอนเลย กลิ่นหอมชื่นใจจริงๆ!
(พระราชายกถ้วยน้ำล้างมือขึ้น “ซด” จนหมดเกลี้ยง! ขุนนางและนายกรัฐมนตรีต่างตกตะลึง อ้าปากค้าง บางคนก็หลุดเสียงเบาๆ “โอ้โห!” ออกมา)
ขุนนาง 1: (กระซิบกับขุนนาง 2) ทรงดื่มน้ำล้างมือ! ไม่เคยมีใครทำแบบนี้มาก่อน! ขุนนาง 2: (กระซิบตอบ) เป็นเรื่องน่าอายที่สุดในมารยาทผู้ดีอังกฤษเลยนะ!
ผู้เล่าเรื่อง: บรรยากาศในห้องโถงเงียบกริบ ทุกสายตาจ้องไปที่พระราชาต่างเมือง พระราชามองไปรอบๆ ด้วยความไม่เข้าใจว่าเกิดอะไรขึ้น
(พระราชาเริ่มรู้สึกอึดอัด มองไปที่พระราชินีด้วยสีหน้าสงสัย)
ผู้เล่าเรื่อง: ก่อนที่ความอับอายจะกัดกินหัวใจแขกผู้มาเยือน…
(พระราชินีทรงยิ้มเล็กน้อยอย่างใจเย็น แล้วหยิบถ้วยน้ำล้างมือของพระองค์ขึ้นมา)
พระราชินี: (ทรงยกถ้วยขึ้นทรงดื่ม)
(พระราชินีทรง “ซด” น้ำล้างมือของพระองค์ตามทันที!
นายกรัฐมนตรีอังกฤษ และผู้ร่วมงานทุกคนต่างมองหน้ากันอย่างประหลาดใจ แล้วรีบยกถ้วยน้ำล้างมือขึ้นดื่มตามอย่างพร้อมเพรียงกัน ทำให้สถานการณ์คลี่คลายในทันที)
ผู้เล่าเรื่อง: เมื่อนายกรัฐมนตรีและผู้ร่วมงานเห็นดังนั้น ทุกคนจึงรีบยกถ้วยน้ำล้างมือขึ้นดื่มตาม ทำให้เหตุการณ์ที่น่าอับอาย กลายเป็นเรื่องธรรมดาในพริบตา
(ทุกคนในงานเลี้ยงยิ้มแย้มและผ่อนคลายลง)
ผู้เล่าเรื่อง: นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า: ความสุภาพที่แท้จริงไม่ใช่เพียงการใช้ช้อนส้อมถูกคัน หรือนั่งตัวตรงให้สง่างาม แต่คือ “การรักษาน้ำใจผู้อื่น และ ความเมตตา” ที่ไม่ทำให้ใครต้องเสื่อมเสียเกียรติหรืออับอายต่อหน้าสาธารณชน
(ผู้เล่าเรื่องหันมาทางลูกเสือ)
ผู้เล่าเรื่อง: เห็นไหมครับลูกเสือทุกคน? การทำดีต่อผู้อื่น การเข้าใจ และไม่ทำให้ใครต้องรู้สึกไม่ดี คือหัวใจสำคัญของความสุภาพที่แท้จริง นี่แหละคือ “กฎของลูกเสือ ข้อ 5” ที่แท้จริง!
(จบฉาก แสงไฟหรี่ลง ผู้เล่าเรื่องโค้งคำนับ นักแสดงทุกคนออกมาโค้งคำนับพร้อมกัน)
ข้อแนะนำเพิ่มเติมสำหรับการแสดง:
- อุปกรณ์ประกอบการแสดง: อาจจะใช้ของง่ายๆ เช่น จานกระดาษ แก้วพลาสติก ช้อนส้อมพลาสติก หรือวาดรูปบนกระดาษแข็งแล้วถือ
- เสื้อผ้า: ใช้ผ้าคลุม หรือเครื่องประดับง่ายๆ เพื่อบ่งบอกบทบาท
- เสียงประกอบ: อาจจะมีเสียงดนตรีบรรเลงเบาๆ ตอนงานเลี้ยง และเสียงเงียบกริบตอนพระราชาดื่มน้ำล้างมือ
- การแสดงออก: เน้นการแสดงสีหน้า ท่าทาง เพื่อให้ผู้ชมเข้าใจอารมณ์ของตัวละคร
- บทสรุป: ผู้เล่าเรื่องควรเน้นย้ำข้อคิดจากนิทานให้ลูกเสือเข้าใจและนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน
เรียบเรียงจากเรื่องเล่าของชาวอังกฤษ ซึ่งไม่มีหลักฐานยืนยันว่าเคยเกิดขึ้นจริงหรือไม่
อาทร จันทวิมล
