ห้องอิฐดินเผายืดอายุ “พืช-ผัก” คุณภาพเยี่ยม-ช่วยลดค่าใช้จ่าย
ปัญหาประการหนึ่งของเกษตรกร คือ การเก็บรักษาหลังการเก็บเกี่ยว เพื่อรักษาความสด คุณภาพ ป้องการการเน่าเสียก่อนจะถึงมือของผู้บริโภค ซึ่งเราทราบดีอยู่แล้วว่า ผลผลิตทางการเกษตร มีน้ำเป็นส่วนประกอบเป็นส่วนใหญ่ ดังนั้นปัญหาการเหี่ยว เน่าเสีย เสียหายในระหว่างการเก็บเกี่ยว การขนส่ง หรือแม้แต่การเก็บรักษาหลังการเก็บเกี่ยวจึงเกิดขึ้นได้ง่าย
ส่วนใหญ่หลังการเก็บเกี่ยว และก่อนนำสินค้าจำหน่ายสู่ผู้บริโภค เกษตรกรจะเก็บรักษาผลผลิตทางการเกษตรด้วยวิธีแช่ในตู้เย็น หรือห้องเย็น ซึ่งเป็นวิธีการที่สะดวก และได้ผลดีอยู่พอสมควร แต่นั่นย่อมหมายถึงค่าใช้จ่ายที่ต้องเสียกับค่าพลังงานก็ย่อมสูงตาม ดังนั้น จะทำอย่างไรที่จะยืดอายุผลผลิตให้รักษาความสดเอาไว้ได้นานๆ แต่ไม่ต้องสิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน
นั่นเป็นโจทย์ข้อใหญ่ที่นักศึกษากลุ่มหนึ่งจากภาควิชาวิศวกรรมการเกษตร คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ร่วมกันตั้งขึ้น เพื่อนำไปสู่การประดิษฐ์ คิดค้น วิธียืดอายุผลผลิตทางการเกษตร กระทั่งประสบผลสำเร็จ เป็นห้องแช่เย็นแบบไม่ใช้พลังงาน การลงทุนน้อยมาก แต่ประสิทธิภาพดีกว่าการแช่พืชผักในตู้เย็น
นักศึกษากลุ่มนี้ ประกอบด้วย นายประวิทย์ ใจคล่องแคล่ว และนายอิสระพงศ์ หิริกมล โดยมี อ.วรินธร ยิ้มย่อง เป็นอาจารย์ที่ปรึกษาตลอดโครงการ ทั้งสองเล่าว่า ในการศึกษาพืชผักได้เลือกที่จะศึกษา การเก็บรักษาแตงกวา ซึ่งเป็นผลิตผลทางการเกษตรที่เป็นที่ต้องการของตลาดทั้งบริโภคสด และนำไปแปรรูปเป็นอาหารต่างๆ ได้หลากหลายชนิด
“การเก็บรักษาแตงกวาด้วยวิธีที่คิดขึ้น เป็นการสร้างห้องเก็บรักษาด้วยอิฐดินเผา ขนาดห้อง 150×240 ซม. มีผนัง 2 ชั้น สูง 50 ซม. ช่องว่างระหว่างผนังทั้งสองกว้าง 10 ซม. เพื่อบรรจุทรายลงไป โดยจะปล่อยให้น้ำหยดจากท่อผ่านทรายที่บรรจุในช่องระหว่างผนัง ทดลองการไหลของน้ำ 3 ระดับ คือ 50 ลิตรต่อวัน, 75 ลิตรต่อวัน และ 100 ลิตรต่อวัน เพื่อเปรียบเทียบกับการเก็บแตงกวาไว้ในตู้เย็น และเก็บในอุณหภูมิห้อง” ประวิทย์ หนึ่งในทีมงาน แจง
ด้านอิสระพงศ์ เพื่อนร่วมทีมวิจัย เสริมว่า จากการทดลองดังกล่าวพบว่า ที่ปริมาณการไหลของน้ำ 50 ลิตรต่อวัน และ 75 ลิตรต่อวัน สามารถยืดอายุการเก็บรักษาได้นานถึง 6 วัน ในขณะที่แตงกวาที่อยู่ในห้องที่การไหลของน้ำปริมาณ 100 ลิตรต่อวัน ตู้เย็น และที่อุณหภูมิห้อง พบว่ามีอายุการเก็บรักษาเพียง 4 วันเท่านั้น
“ที่สำคัญยังพบว่า การเก็บรักษาแตงกวาในห้องเก็บรักษาแบบไม่ใช้พลังงานที่ใช้ปริมาณน้ำ 50 ลิตรต่อวัน และ 75 ลิตรต่อวัน มีการเน่าเสียและสูญเสียน้ำหนักของแตงกวาน้อยกว่ากรรมวิธีอื่นอีกด้วย” อิสระพงศ์ บอก พร้อมระบุเสริมว่า ไม่เฉพาะแตงกวาเท่านั้นที่ใช้ตู้แช่แบบนี้ พืชผักแทบทุกชนิดก็สามารถใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพเช่นกัน
นับเป็นสิ่งยินดี แม้ผลผลิตทางการเกษตรจะส่งขายไม่ทัน เกษตรกรก็มีที่เก็บและยืดอายุพืชผลรักษาคุณภาพเอาไว้ก่อนจนถึงเวลานำออกมาขาย แม้บางช่วงราคาพืชผลทางการเกษตรอาจจะตกต่ำ แต่เกษตรกรก็ไม่ได้เพิ่มภาระค่าใช้จ่ายในด้านการเก็บรักษาอีกต่อไป เพราะการยืดอายุแตงกวาด้วยวิธีนี้ คำนึงถึงภาวะที่โลกของเรากำลังเริ่มขาดแคลนพลังงาน ดังนั้นวิธีนี้จึงไม่ต้องง้อพลังงานไฟฟ้าอีกต่อไป
อย่างไรก็ตาม สำหรับผู้ที่สนใจแนวคิดดีๆ ของนักศึกษากลุ่มนี้ สามารถติดต่อสอบถามรายละเอียดไปได้ที่มหาวิทยาลัย หรือโทรปรึกษาได้ที่ 08-1851-3382
แหล่งที่มาของข่าว : คมชัดลึก ฉบับวันที่ 23 มี.ค. 2553 (กรอบบ่าย)
