สันทัด  สินธุพันธ์ประทุม

การที่จะกำหนดว่าคนดีมีคุณภาพจะต้องมีคุณลักษณะอย่างไร  มีวิธีการแนวคิด และความเชื่อหลาย ๆ อย่างแตกต่างกันออกไป  และในการที่จะกำหนดว่าวิทยากรที่มีคุณภาพมีลักษณะอย่างไรนั้นก็เช่นเดียวกัน อย่างไรก็ตามถึงแม้ว่าแนวคิดหรือภาพของการมองจะแตกต่างกัน  แต่  Concept  ใหญ่  ๆ  แล้วคงไม่แตกต่างกันมากนัก  ในที่นี้จะขอเสนอ  Framework  ของการที่จะพิจารณาว่าวิทยากรที่ดีมีคุณภาพนั้นเป็นอย่างไรในรูปแบบหนึ่ง  ดังนี้

 

Level  3	Qualities	Self-Concept  and  Awareness Values Attitudes
Level  2	Skill	Skills  with  things Skills  with  people Updating  Skills
Level  1	Knowledge	Professional  Knowledge
		Basic  Knowledge

 

             1.  ความรู้  วิทยากรที่ดีมีคุณภาพจะต้องมีความรู้  ดังนี้

                1.1  ความรู้ในวิชาชีพของการเป็นวิทยากร  (Professional  Knowledge)  เช่น

                            -  ความรู้ในเรื่องเทคนิคการฝึกอบรม

                            -  ความรู้ในวิชาที่บรรยาย

                            -  ความรู้ในการใช้เครื่องมือ  อุปกรณ์  และสื่อในการฝึกอบรม

                            -  ความรู้ในเรื่องการจูงใจ

                1.2  ความรู้พื้นฐานในการเป็นวิทยากร  (Basic  Knowledge)  เช่น

                            -  ความรู้ในเรื่องจิตวิทยาการเรียนรู้ผู้ใหญ่

                            -  ความรู้ในเรื่องการประเมินผล

                            -  ความรู้เกี่ยวกับตัวผู้เข้ารับการฝึกอบรม

                2.  ทักษะ    หมายถึง  การที่สามารถทำในสิ่งที่รู้ได้  เช่น  เมื่อมีความรู้ในเรื่องเทคนิคการฝึกอบรม ก็สามารถใช้เทคนิคเหล่านั้นในการฝึกอบรมได้มิฉะนั้นแล้วความรู้ทั้งหลายก็ไร้ประโยชน์  ทักษะแบ่งออกเป็น  3  ลักษณะ  ดังนี้

                2.1  Skills  with  things  ได้แก่ทักษะดังต่อไปนี้

                            -  ทักษะในการใช้เครื่องมือ  อุปกรณ์  และสื่อในการฝึกอบรม

                            -  ทักษะในการแก้ปัญหา

                            -  ทักษะในการใช้เทคนิคการฝึกอบรม

                2.2  Skills  with  people  ได้แก่

                            -  ทักษะในการสื่อความหมาย

                            -  ทักษะในการจูงใจ

                            -  ทักษะในการประนีประนอม

                            -  ทักษะในการรับและให้คำวิพากษ์วิจารณ์

                            -  ทักษะในการวิเคราะห์ตนเองและผู้เรียน

                2.3  Updating  Skills  ได้แก่  ทักษะในการพัฒนาตนเองให้ทันกับเหตุการณ์อยู่เสมอ  เช่น  ทักษะในการ
ค้นคว้าเทคนิคฝึกอบรมใหม่  ๆ  ทักษะในการพัฒนาสื่อการฝึกอบรมต่างๆ  ทักษะในการนำผลวิจัยใหม่ๆ มาประยุกต์ใช้ใน
การฝึกอบรม  เป็นต้น

 

                  3.  คุณสมบัติ  (Qualities)  และเจตคติ  (Attitude)

                การที่จะเป็นวิทยากรที่ดีนั้น  จะต้องมีคุณสมบัติและเจตคติที่ดีในสิ่งต่อไปนี้

                -  ใจกว้าง

                -  อดทนต่อคำวิพากษ์วิจารณ์

                -  มีคุณธรรม

                -  มีอารมณ์ขัน

                -  กล้าคิด  กล้าพูด  กล้าทำ  ในสิ่งที่ถูกต้อง

                -  ระวังต่อความรู้สึกของผู้เรียน

                -  มีวุฒิภาวะทางอารมณ์

                -  ตรงต่อเวลา

               ดังนั้น  ท่านลองถามตัวเองดูว่า  การที่ท่านจะทำหน้าที่วิทยากรให้ได้ดีนั้นท่านจะต้องมีความรู้อะไรบ้าง  การที่จะเป็นวิทยากรชั้นเยี่ยมนั้นจะต้องมีทักษะอะไรบ้าง  และการที่จะเป็นสุดยอดของวิทยากรในการฝึกอบรมนั้น       จะต้องมี
คุณสมบัติและเจตคติอะไรบ้าง  คิดว่าแนวคิดดังกล่าวข้างต้นคงจะเป็นแนวทางให้ท่านนำไปวิเคราะห์  และพัฒนาตนเองให ้
เป็นวิทยากรฝึกอบรมที่ดีมีคุณภาพยิ่ง ๆ  ขึ้นไป