แนวทางการเตรียมความพร้อมเพื่อการประกันคุณภาพภายนอก

การบริหารงานสถานศึกษา ในยุคปฏิรูปการศึกษาตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องนำระบบประกันคุณภาพการศึกษาเข้ามาในสถานศึกษา เราต้องจัดการศึกษาให้ได้ตาม มาตรา 6 ที่ระบุว่า “การจัดการศึกษาต้องเป็นไปเพื่อพัฒนาคนไทยให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ทั้งร่างกาย จิตใจ สติปัญญา ความรู้ และคุณธรรม มีจริยธรรมและวัฒนธรรมในการดำรงชีวิตสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข” ดังนั้นการจัดการศึกษาต้องเน้นด้านคุณภาพให้มีมาตรฐานเป็นที่พึงพอใจของผู้เกี่ยวข้องทั้งมวล (Stakeholder) การที่จะให้สังคมยอมรับและศัรทธาในสถานศึกษาว่าทำได้ตามที่เขียนไว้หรือไม่ สถานศึกษาจำเป็นต้องมีระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาที่มีคุณภาพ ซึ่งในมาตรา 48 แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 กำหนดไว้ว่า “ให้หน่วยงานต้นสังกัดและสถานศึกษา จัดให้มีระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาและให้ถือว่าการประกันคุณภาพภายในเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการบริหารการศึกษาที่ต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยมีการจัดทำรายงานประจำปีเสนอต่อหน่วยงานต้นสังกัด หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และเปิดเผยต่อสาธารณชนเพื่อนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพมาตรฐานการศึกษา และเพื่อรองรับการประกันคุณภาพภายนอก” จะเห็นได้ว่าหากผู้บริหารสถานศึกษามีภาวะความเป็นผู้นำสูง เอาจริงเอาจังรู้จักกระจายอำนาจความรับผิดชอบที่เหมาะสม ให้ทุกฝ่ายได้เข้ามามีส่วนร่วมอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลแล้วจะเป็นองค์ประกอบสำคัญที่จะส่งผลให้การประกันคุณภาพการศึกษาประสบความสำเร็จ

ผู้บริหารสถานศึกษาในยุคนี้ ไม่ควรรอให้มีการประกาศตั้งกระทรวงการศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ในวันที่ 20 สิงหาคม 2545 ก่อนแล้วค่อยเน้นเรื่องการประกันคุณภาพการศึกษา ถ้าคิดอย่างนั้นเป็นความคิดที่ผิดอย่างมหันต์ สิ่งไหนที่ปฏิบัติได้ตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ที่เกิดประโยชน์ต่อเยาวชนและประเทศชาติ เราต้องรีบปฏิบัติ ในโรงเรียนรัตนาธิเบศร์ จังหวัดนนทบุรี ซึ่งเป็นโรงเรียนนำร่องปฏิรูปการศึกษาของจังหวัดนนทบุรีนั้น เราได้ร่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมทำ ร่วมติดตาม ประเมินผล และร่วมการพัฒนา เราเข้าสู่ระบบการประเมินคุณภาพภายในสถานศึกษา ตั้งแต่ปีการศึกษา 2542 นั่นหมายถึง เมื่อพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติได้ประกาศใช้ในวันที่ 19 สิงหาคม 2542 เราได้ดำเนินการทันทีโดยไม่รีรอ ขณะนี้เราพร้อมที่จะรับการประเมินคุณภาพภายนอก

การเตรียมความพร้อมเพื่อการประกันคุณภาพภายนอก ต้องดำเนินการตามขั้นตอน ดังนี้

1. สร้างความตระหนัก (Awareness) เราได้จัดประชุม อบรม สัมมนาบุคลากรของโรงเรียนให้ตระหนักถึงความสำคัญและประโยชน์ของการประกันคุณภาพการศึกษา หรือการพัฒนาสถานศึกษาให้สนองพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 อย่างต่อเนื่องและจริงจังเช่นการจัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการจัดทำธรรมนูญโรงเรียน (School Charter) การจัดทำรายงาน การประเมินตนเอง (Self Study Report หรือ SSR) การอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง “การวิจัยในชั้นเรียน” “การสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ” “การวัดผลประเมินผลตามสภาพจริง” ฯลฯ

2. ให้บุคลากรทุกคนมีความมุ่งมั่น (Attempt) ในการปฏิบัติงานตามโครงการ/งาน/กิจกรรม ที่ตนเองรับผิดชอบอย่างเสียสละ ทุ่มเท เพื่อพัฒนาคุณภาพมาตรฐานและตัวชี้วัดต่าง ๆ โดยมุ่งเน้น “ผู้เรียนสำคัญที่สุด”

3. มุ่งความสำเร็จ (Achievement) ให้บุคลากรที่ร่วมรับผิดชอบโครงการ งาน หรือกิจกรรมต่าง ๆ ได้ติดตามประเมินผล ว่าที่ได้ดำเนินการแล้ว ผลของความสำเร็จที่เกิดกับผู้เรียนสถานศึกษา และครู – อาจารย์ มีอะไรบ้าง อย่างไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งนักเรียนประสบความสำเร็จมากน้อยเพียงใด ทั้งด้านคุณลักษณะ และผลสัมฤทธ์ทางการเรียนเป็นที่พึงพอใจของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียงหรือผู้เกี่ยวข้อง (Stake – holder) หรือไม่ เพียงใด

ในการปฏิบัติงานทุกอย่างในสถานศึกษา ต้องยึดวงจรคุณภาพของ Dr.Demming คือ P D C A หรือที่มาจากคำเต็มว่า Plan Do Check และ Action โดยเน้นการมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน เรามีคณะกรรมการสถานศึกษาที่มีคุณภาพ สมาคมผู้ปกครองและครู สมาคมศิษย์เก่าและสังคมโดยทั่วไปให้การสนับสนุนอย่างดียิ่ง โรงเรียนรัตนาธิเบศร์ จังหวัดนนทบุรี จึงพร้อมตลอดเวลา สำหรับการประกันคุณภาพภายนอก

	แนวทางการเตรียมความพร้อมเพื่อการประกันคุณภาพภายนอก
	ดร.ปรีชา บุญคมรัตน์
	การบริหารงานสถานศึกษา ในยุคปฏิรูปการศึกษาตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องนำระบบประกันคุณภาพการศึกษาเข้ามาในสถานศึกษา เราต้องจัดการศึกษาให้ได้ตาม มาตรา 6 ที่ระบุว่า “การจัดการศึกษาต้องเป็นไปเพื่อพัฒนาคนไทยให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ทั้งร่างกาย จิตใจ สติปัญญา ความรู้ และคุณธรรม มีจริยธรรมและวัฒนธรรมในการดำรงชีวิตสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข” ดังนั้นการจัดการศึกษาต้องเน้นด้านคุณภาพให้มีมาตรฐานเป็นที่พึงพอใจของผู้เกี่ยวข้องทั้งมวล (Stakeholder) การที่จะให้สังคมยอมรับและศัรทธาในสถานศึกษาว่าทำได้ตามที่เขียนไว้หรือไม่ สถานศึกษาจำเป็นต้องมีระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาที่มีคุณภาพ ซึ่งในมาตรา 48 แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 กำหนดไว้ว่า “ให้หน่วยงานต้นสังกัดและสถานศึกษา จัดให้มีระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาและให้ถือว่าการประกันคุณภาพภายในเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการบริหารการศึกษาที่ต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยมีการจัดทำรายงานประจำปีเสนอต่อหน่วยงานต้นสังกัด หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และเปิดเผยต่อสาธารณชนเพื่อนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพมาตรฐานการศึกษา และเพื่อรองรับการประกันคุณภาพภายนอก” จะเห็นได้ว่าหากผู้บริหารสถานศึกษามีภาวะความเป็นผู้นำสูง เอาจริงเอาจังรู้จักกระจายอำนาจความรับผิดชอบที่เหมาะสม ให้ทุกฝ่ายได้เข้ามามีส่วนร่วมอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลแล้วจะเป็นองค์ประกอบสำคัญที่จะส่งผลให้การประกันคุณภาพการศึกษาประสบความสำเร็จ ผู้บริหารสถานศึกษาในยุคนี้ ไม่ควรรอให้มีการประกาศตั้งกระทรวงการศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ในวันที่ 20 สิงหาคม 2545 ก่อนแล้วค่อยเน้นเรื่องการประกันคุณภาพการศึกษา ถ้าคิดอย่างนั้นเป็นความคิดที่ผิดอย่างมหันต์ สิ่งไหนที่ปฏิบัติได้ตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ที่เกิดประโยชน์ต่อเยาวชนและประเทศชาติ เราต้องรีบปฏิบัติ ในโรงเรียนรัตนาธิเบศร์ จังหวัดนนทบุรี ซึ่งเป็นโรงเรียนนำร่องปฏิรูปการศึกษาของจังหวัดนนทบุรีนั้น เราได้ร่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมทำ ร่วมติดตาม ประเมินผล และร่วมการพัฒนา เราเข้าสู่ระบบการประเมินคุณภาพภายในสถานศึกษา ตั้งแต่ปีการศึกษา 2542 นั่นหมายถึง เมื่อพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติได้ประกาศใช้ในวันที่ 19 สิงหาคม 2542 เราได้ดำเนินการทันทีโดยไม่รีรอ ขณะนี้เราพร้อมที่จะรับการประเมินคุณภาพภายนอก การเตรียมความพร้อมเพื่อการประกันคุณภาพภายนอก ต้องดำเนินการตามขั้นตอน ดังนี้ 1. สร้างความตระหนัก (Awareness) เราได้จัดประชุม อบรม สัมมนาบุคลากรของโรงเรียนให้ตระหนักถึงความสำคัญและประโยชน์ของการประกันคุณภาพการศึกษา หรือการพัฒนาสถานศึกษาให้สนองพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 อย่างต่อเนื่องและจริงจังเช่นการจัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการจัดทำธรรมนูญโรงเรียน (School Charter) การจัดทำรายงาน การประเมินตนเอง (Self Study Report หรือ SSR) การอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง “การวิจัยในชั้นเรียน” “การสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ” “การวัดผลประเมินผลตามสภาพจริง” ฯลฯ 2. ให้บุคลากรทุกคนมีความมุ่งมั่น (Attempt) ในการปฏิบัติงานตามโครงการ/งาน/กิจกรรม ที่ตนเองรับผิดชอบอย่างเสียสละ ทุ่มเท เพื่อพัฒนาคุณภาพมาตรฐานและตัวชี้วัดต่าง ๆ โดยมุ่งเน้น “ผู้เรียนสำคัญที่สุด” 3. มุ่งความสำเร็จ (Achievement) ให้บุคลากรที่ร่วมรับผิดชอบโครงการ งาน หรือกิจกรรมต่าง ๆ ได้ติดตามประเมินผล ว่าที่ได้ดำเนินการแล้ว ผลของความสำเร็จที่เกิดกับผู้เรียนสถานศึกษา และครู – อาจารย์ มีอะไรบ้าง อย่างไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งนักเรียนประสบความสำเร็จมากน้อยเพียงใด ทั้งด้านคุณลักษณะ และผลสัมฤทธ์ทางการเรียนเป็นที่พึงพอใจของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียงหรือผู้เกี่ยวข้อง (Stake – holder) หรือไม่ เพียงใด ในการปฏิบัติงานทุกอย่างในสถานศึกษา ต้องยึดวงจรคุณภาพของ Dr.Demming คือ P D C A หรือที่มาจากคำเต็มว่า Plan Do Check และ Action โดยเน้นการมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน เรามีคณะกรรมการสถานศึกษาที่มีคุณภาพ สมาคมผู้ปกครองและครู สมาคมศิษย์เก่าและสังคมโดยทั่วไปให้การสนับสนุนอย่างดียิ่ง โรงเรียนรัตนาธิเบศร์ จังหวัดนนทบุรี จึงพร้อมตลอดเวลา สำหรับการประกันคุณภาพภายนอก