|
คำอภิธานศัพท์ |
BBS (Bulletin Board
System)
สถานีบริการข่าวมักจะใช้เครื่องพีซีและแมคอินทอช์เป็นหลัก โดยเชื่อมต่อกับโมเด็มและ
สายโทรศัพท์ เพื่อเปิดบริการให้แก่ผู้ใช้ทั่วไปที่โทรศัพท์เข้ามาแลกเปลี่ยนข่าวสารกับศูนย์ หรือมีจดหมาย
โต้ตอบกับผู้ใช้อื่น BBS หลาย ๆ เครื่องก็สามารถต่อเข้าด้วยกันเพื่อกระจายข่าวกันได้ แต่มักจะอาศัยระบบโทรศัพท์แบบการต่อเป็นการชั่วคราววันละ
1-2 ครั้ง
เป็นหลักต่างกับเครือข่ายอินเทอร์เน็ตที่สมบูรณ์แบบ ซึ่งจะส่งข่าวสารไปยังจุดหมายปลายทางทั่วโลกได้ภายใน
1 นาที
เครื่องหมายการค้าและบริการสื่อสารข้อมูลขององค์การโทรศัพท์
(โดยชินวัตรดาต้าคอม) เป็นผู้บริการให้สามารถรับส่งข้อมูลได้โดยใช้สายโทรศัพท์ที่ใช้งานอยู่ในสำนักงาน ทั้งนี้ผู้ให้บริการจะติดตั้งตัวแยกสัญญาณ
(VDM หรือ Voice-data
Multiplexes) เพื่อทำให้ทั้งระบบโทรศัพท์และ
การสื่อสารข้อมูลทำงานได้พร้อม
ๆ กัน VDM
ต่างกับโมเด็มตรงที่ขณะใช้โมเด็มเราจะไม่สามารถ
ใช้โทรศัพท์สายนั้นได้
แต่ถ้าเป็น
VDM จะใช้งานได้ทั้งข้อมูลและโทรศัพท์
Dial-up Line
สายสื่อสารชนิดต้องหมุนเลข หมายถึง
การนำสายโทรศัพท์ปกติมารับส่งข่าวสาร ซึ่งจะต้องมีการหมุนเลขโทรศัพท์ปลายทางเสียก่อน จึงจะเริ่มใช้รับส่งข้อมูลได้
E-mail (Electronic Mail)
ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์หรือจดหมายอิเล็กทรอนิกส์
หมายถึง การใช้คอมพิวเตอร์เพื่ออ่านข้อความที่ผู้อื่นเขียนเจาะจงส่งมาถึงตัวเราและเพื่อเราเขียนจดหมายไปยังผู้ใช้อื่น ในระบบเครือข่าย
FTP (File Transfer Protocol)
เป็นโพรโตคอลหนึ่งในชุด
TCP/IP ที่ทำหน้าที่ทำสำเนาแฟ้มข้อมูลจากคอมพิวเตอร์เครื่องหนึ่ง ไปยังอีกเครื่องหนึ่งผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต
และชื่อ ftp เป็นชื่อโปรแกรมที่ผู้ใช้เครือข่ายอินเทอร์เน็ตจะเรียกใช้ เมื่อต้องการจะก๊อบปี้แฟ้มข้อมูล
หนังสือ เอกสาร วิจัย หรือโปรแกรมคอมพิวเตอร์จากแหล่งต่าง
ๆ
มายังคอมพิวเตอร์ที่เราใช้งานอยู่
อินเทอร์เน็ต
ระบบเครือข่ายที่ทำงานโดยอาศัยโพรโตคอล
TCP/IP
และมีจำนวนเครื่องอยู่บน
เครือข่ายนี้จำนวนกว่าแสนเครื่องในเครือข่ายจำนวนกว่า
1,000 เครือข่ายทั่วโลกและมีผู้ใช้ระบบกว่า 5 แสนคน
ส่วนใหญ่เป็นนักวิชาการและนักวิจัยทุกสาขาวิชาในสถาบันอุดมศึกษาในหน่วยงานของรัฐและในบริษัทเอกชนที่ทำธุรกิจ
ด้านอุตสาหกรรมข่าวสารและคอมพิวเตอร์ในประเทศต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า 50 ประเทศ
รวมถึงประเทศไทยด้วย คำว่า
อินเทอร์เน็ต ถ้าเขียนด้วย i ตัวเล็ก
มีความหมายทั่วไปว่าเป็นการนำเครือข่ายมาต่อเข้าด้วยกัน
แต่ถ้า I ใหญ่
หมายถึงเครือข่ายยักษ์อันนี้ที่ประกอบด้วยเครือข่ายย่อยจำนวนมากมายที่ใช้กันอยู่ทุกวัน
IP Number หรือ IP
Address
เป็นหมายเลขประจำเครือข่ายที่จะต้องไม่เหมือนกัน
(Unique Address) ถ้าเราต้องการจะเชื่อมเครือข่ายของเราเข้ากับ
Internet เราจะต้องทำหนังสือ
(หรือส่ง
E-mail) ไปขอจดทะเบียนจากศูนย์บริการข้อมูลด้านเครือข่าย
(NIC หรือ Network
information Center) เมื่อเขาตอบรับมา เราจึงจะกำหนดหมายเลขเหล่านี้ให้กับคอมพิวเตอร์ของเราและต่อเข้ากับอินเทอร์เน็ต จากนั้นเราก็อยู่ในเครือข่ายระดับโลกแห่งนี้
ซึ่งเครื่องคอมพิวเตอร์อื่น
ๆทั่วโลกเขาจะสามารถ
ติดต่อมายังเครื่องของเราได้ทันทีทั้งนี้เพราะ
NIC จะนำข้อมูลเกี่ยวกับหมายเลขเครื่องไปเก็บไว้ในฐานข้อมูลที่เรียกว่า
Name Server ซึ่งมีกระจายอยู่ทั่วโลกคล้าย
ๆ
กับสมุดโทรศัพท์ฉบับคอมพิวเตอร์
ซึ่งมีการปรับปรุงแก้ไขให้ทันสมัยแบบวันต่อวัน
Leased Line
สายสื่อสารชนิดเช่าถาวร
กล่าวคือ
เป็นสายสื่อสารที่เชื่อมต่อระหว่าง
2
แห่ง โดยไม่แวะเข้าตู้สลับสายขององค์การโทรศัพท์
หรือบริษัทผู้ให้เช่าอื่นใด
Mailing List
รายชื่อผู้ใช้
E-mail ที่จัดเป็นกลุ่ม
ๆ แต่ตั้งเป็นชื่อเล่นสั้น ๆ เพื่อความสะดวกในการใช้งาน
ตัวอย่างเช่น "bumrung@emisc.moe.go.th" เป็น
mailing list สำหรับคุยกัน
ผ่าน E-mail ในเรื่องสัพเพเหระ
"gpa@emisc.moe.go.th" เป็น mailing list ที่
คุยกันเรื่องการพัฒนาระบบเครือข่ายในประเทศไทย แต่ละ mailing
list อาจมีสมาชิก
ได้จากทั่วโลกและ
ค่อนข้างจะไม่จำกัดจำนวน
Modem
อุปกรณ์แปลงสัญญาณคอมพิวเตอร์
(หรือดิจิตอล)
ให้เป็นสัญญาณเสียง (แบบอนาล็อก) ที่ส่งผ่านสายสื่อสารประเภทสายโทรศัพท์ที่มีใช้ทั่วไปได้
Network Management
การบริหารเครือข่าย
(ตรวจอาการ
ควบคุม ดูแล และแก้ไขปัญหาที่เกิดมาจากระบบเครือข่ายทั้งในแง่การวิเคราะห์การทำงานของอุปกรณ์สื่อสาร อุปกรณ์แปลงสัญญาณ
และสายสื่อสาร)
NIC (Network Information Center)
ศูนย์บริการข้อมูลเกี่ยวกับเครือข่ายอินเทอร์เน็ต
เป็นผู้รับผิดชอบในการลงทะเบียนเครือข่ายใหม่
ๆ
ที่ต่อเชื่อมกับอินเทอร์เน็ต พร้อมกับทำให้คอมพิวเตอร์ต่าง
ๆ
ในโลกใช้ฐานข้อมูลที่ศูนย์ค้นหาหมายเลข เครือข่ายใหม่
ๆ ได้ตลอดเวลา
ปัจจุบันเนคเทคได้เปิดบริการให้จดทะเบียน
ขอหมายเลขเครือข่ายขนาดเล็กตามมาตรฐานโลกได้ในประเทศไทย
โดยบริการเฉพาะเครือข่ายที่ได้รับอนุมัติให้ต่อเชื่อมกับไทยสาร
อินเทอร์เน็ตได้
(โปรดดูคำ
IP Number ประกอบ)
Node จุดบริการในเครือข่ายคอมพิวเตอร์
หมายถึงเครื่องคอมพิวเตอร์เครื่องหนึ่งเครื่องใดที่เชื่อมต่อกับคอมพิวเตอร์เครื่องอื่นและผู้ใช้ผ่านสายสื่อสาร
บางครั้งก็เรียกว่า
"Packet Switch" แต่ในระบบอินเทอร์เน็ต
ตัว Node มักจะเป็นเครื่องคอมพิวเตอร์กับอุปกรณ์สื่อสารที่ทำงานโดยถึงมาตรฐาน
TCP/IP บางครั้ง
Node ก็เรียกว่า
Host Computer หรือโฮสต์
System Administrator
เจ้าหน้าที่ผู้ดูแลระบบคอมพิวเตอร์ที่เป็นผู้ดูแลความเป็นระเบียบเรียบร้อยของข้อมูล
และการใช้บริการและเป็นผู้แก้ปัญหาเมื่อเครื่อง/ระบบเกิดขัดข้อง
สำหรับศูนย์สารสนเทศ
สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
ติดต่อได้ ทางโทรศัพท์ 6285643-4
หรือทาง
E-mail ตามที่อยู่
bumrung@emisc.moe.go.th
TCP/IP
ย่อมาจาก
Transmission Control Protocol/lnternet Protocol เป็นชื่อเรียกชุดของโพรโตคอล (กติกาการสื่อสารระหว่างคอมพิวเตอร์) ซึ่งประกอบด้วยโพรโตคอลหลาย
ๆ แบบที่ทำงานร่วมกันในระบบเครือข่าย
TCP/IP พัฒนาขึ้นโดยกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ
ในปี ค.ศ.
1970 ปัจจุบันใช้กันอย่างกว้างขวางทั่วโลก
โดยไม่ได้จำกัดอยู่แค่กองทัพสหรัฐฯเท่านั้น
โพรโตคอล
ชุดนี้ยังมีส่วนอื่น ๆ อีก เช่น Telnet,
FTP, UDP ฯลฯ
ชุดโพรโตคอลอื่นที่มีชื่อเสียงนอกจาก
TCP/IP ได้แก่
IBM SNA, DECnet, Novel IPX,
ISO, OSI เป็นต้น
Telnet, Hytelnet
Telnet คือ
ชื่อโพรโตคอลที่ใช้ในการจำลองเทอร์มินัลผ่านระบบเครือข่ายแบบ
Internet จัดว่าเป็น
โพรโตคอลในชุด TCP/IP
นอกจากนั้นทั้ง
telnet และ hytelnet
ยังเป็นชื่อโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่บริการให้ใช้จอภาพของเราต่อเข้ากับคอมพิวเตอร์ใด
ๆ ที่อยู่ในเครือข่าย
Intelnet ได้
ส่วนจะต่อแล้วได้ใช้งานหรือไม่นั้นขึ้นอยู่กับว่า
เรามีบัญชี
(Account) ที่เจ้าของ
เครื่องเขาอนุญาตให้เราใช้หรือเปล่า
เฉพาะ Hytelnet นั้นพิสดารกว่า
Telnet ตรงที่มีเมนูให้เลือกว่าจะต่อเข้ากับคอมพิวเตอร์ที่มีฐานข้อมูลสาขาใดอยู่ในทวีปอะไร
โดยไม่ต้องเปิดคู่มือใด
ๆ ว่าข้อมูลเรื่องนั้น ๆ
อยู่ที่คอมพิวเตอร์ไหน Hytelnet จะเก็บรายชื่อเครื่องคอมพิวเตอร์ที่บริการ
สาธารณะพร้อมกับบอกชื่อบัญชีที่สามารถเข้าไปค้นข้อมูลได้โดยไม่ต้องขออนุญาตล่วงหน้า
UNIX
ระบบปฏิบัติการของคอมพิวเตอร์ที่สามารถทำงานแบบหลายงาน
ผู้ใช้หลายคนได้พร้อมกันได้รับการพัฒนาขึ้นครั้งแรกที่บริษัท
AT&T Bell Labs ปัจจุบันวิธีการของ
UNIX ได้รับการยึดถือว่าเป็นรากฐานของระบบปฏิบัติการแบบเปิด
UNIX ในยุคปัจจุบันจัดได้ว่าเป็นระบบที่เชื่อมต่อกันเป็นเครือข่ายแบบ
TCP/IP ได้ง่ายที่สุด
USENET news
เป็นกระบวนการแลกเปลี่ยนข่าวสาร
การสนทนา
การออกความเห็นซึ่งประกอบด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ทั่วโลกกว่า
10,000 เครื่อง
ที่ทำหน้าที่เป็นศูนย์พักข่าวและศูนย์กระจายข่าวระบบ
USENET ทำหน้าที่กระจายข้อความ
1 ชุด
ไปยังผู้อ่านนับแสนคนโดยไม่จำเป็นต้องส่งเป็น
E-mail นับแสนฉบับไปยังทุก
ๆ คน การกระจายเพียงแค่ส่งไปยังศูนย์ข่าวแต่ละแห่ง
แห่งละ 1 ฉบับ
จากนั้นสมาชิกหลาย ๆ
คนในศูนย์ข่าวนั้นก็เคาะคำสั่งมาอ่านจากศูนย์ข่าว
และสามารถเขียนข้อความกระจายกลับเข้าสู่
USENET ได้
หากจะยกตัวอย่างที่ใกล้เคียงที่สุดก็คือ
USENET คล้ายๆกับเครือข่ายของ
BBS ที่เชื่อมต่อกันทั่วโลก
User
ผู้ใช้เครื่องคอมพิวเตอร์
ผู้ใช้บริการเครือข่าย
UUCP(UNIX-to-UNIXCopy)
ชุดโปรแกรมพื้นฐานสำหรับการแลกเปลี่ยนข้อมูลและจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ระหว่างเครื่องคอมพิวเตอร์ที่ใช้ระบบ
UNIX เหมาะสำหรับใช้งานกับสายสื่อสารแบบ
Dial-up และสามารถใช้แลกจดหมายและแฟ้มข้อมูลกับพีซีได้ด้วย
ลำดับที่ # [an error occurred while processing this directive]
Copyright
&: 2001 Ministry of Education, THAILAND
โดยนายบำรุง เฉียบแหลม
นักวิชาการคอมพิวเตอร์
กลุ่มพัฒนาระบบงานคอมพิวเตอร์
ศูนย์สารสนเทศ สป. ศธ.
โทร. 281-9809 , 628-5643 , 628-5644 โทรสาร
281-8218
ติดต่อผู้ดูแลระบบ : bumrung@emisc.moe.go.th
