เขื่อนอเนกประสงค์ คุณค่าอเนกอนันต์

Source - ไทยโพสต์ (Th)
Wednesday, December 27, 2006 08:13



"เขื่อน" ในความรับผิดชอบของ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย(กฟผ.)ได้ก่อสร้างขึ้นตามแหล่งต่างๆ ที่มีความเหมาะสมทั่วประเทศ เพื่อนำทรัพยากร "น้ำ" มาใช้ประโยชน์ให้แก่ประเทศชาติสูงสุด สามารถเอื้ออำนวยประโยชน์ให้แก่ประชาชนได้หลายประการ ไม่ว่าจะเป็นการชลประทานเพื่อการเกษตรกรรม การประมง บรรเทาอุทกภัย การท่องเที่ยวและการผลิตไฟฟ้า จึงเรียกเขื่อนประเภทนี้ว่าเขื่อนอเนกประสงค์ สำหรับประโยชน์ด้านการผลิตไฟฟ้าถือเป็นผลพลอยได้(By Product)จากการสร้างเขื่อน ไม่ใช่วัตถุประสงค์หลัก แต่ผลที่กลับมาในด้านการผลิตไฟฟ้าถือเป็นประโยชน์สำคัญที่ประชาชนได้รับ

การเก็บกักน้ำ
เขื่อนเป็นที่รองรับและเก็บกักน้ำในช่วงฤดูฝนซึ่งมีปริมาณน้ำมากไว้ใช้เพื่อการเกษตรกรรม การอุปโภคและบริโภคในฤดูแล้ง โดยจะมีการบริหารการปล่อยน้ำในปริมาณและช่วงเวลาที่เหมาะสม เพื่อให้เกษตรกรมีน้ำใช้ตลอดทั้งปี

บรรเทาอุทกภัย
ในช่วงฤดูน้ำหลากหรือมีฝนตกหนัก อ่างเก็บน้ำจะรองรับน้ำที่ไหลลงมาจากภูเขาไม่ให้ไหลลงสู่พื้นที่ราบลุ่มริมฝั่งแม่น้ำโดยตรง โดยเฉพาะพื้นที่เกษตรกรรมริมสองฝั่งแม่น้ำ บ้านเรือนประชาชน และเส้นทางคมนาคม ที่อาจได้รับความเสียหายจากน้ำป่าที่ไหลลงสู่พื้นที่ลุ่มอย่างรวดเร็ว

การประมงน้ำจืด
เมื่ออ่างเก็บน้ำของเขื่อนเก็บกักน้ำไว้ในปริมาณมากก็จะสามารถให้ประโยชน์ทางด้านการประมงน้ำจืดที่สำคัญอีกแห่งหนึ่ง ทำให้ประชาชนที่อาศัยอยู่รอบๆ อ่างเก็บน้ำมีอาชีพทางด้านประมงน้ำจืดและมีรายได้เสริมจากการจับปลา โดยเฉพาะอ่างเก็บน้ำเหนือเขื่อนของ กฟผ.ได้มีการนำพันธุ์ปลาน้ำจืดหลายชนิดปล่อยลงอ่างเก็บน้ำเป็นจำนวนมากทำให้กลายเป็น แหล่งประมงน้ำจืดขนาดใหญ่

การพัฒนาเศรษฐกิจท้องถิ่น
ประชาชนในพื้นที่ที่ได้รับผลจากการสร้างเขื่อน จะได้รับการอพยพไปอยู่ในที่ดินจัดสรรแห่งใหม่ พร้อมทั้งจัดหาระบบสาธารณูปโภคที่จำเป็น เช่น ถนน ระบบน้ำประปา และไฟฟ้า รวมถึงการดูแลวิถีชีวิต เช่น การสนับสนุนด้านการศึกษา การเกษตรกรรม การฝึกอาชีพเพื่อหาเลี้ยงครอบครัว

การท่องเที่ยวและพักผ่อนหย่อนใจ
การก่อสร้างเขื่อนทำให้เหนือเขื่อนกลายเป็นที่เก็บกักน้ำขนาดใหญ่ที่เรียกว่า ทะเลสาปน้ำจืด ประกอบกับพื้นที่เหนือเขื่อนจะได้รับการดูแลปลูกต้นไม้ที่ร่มรื่นและพันธุ์ไม้ดอกที่สวยงาม เขื่อนใหญ่หลายแห่งจึงเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจและการท่องเที่ยวได้เป็นอย่างดี พร้อมกับมีร้านอาหาร บ้านพักรับรอง สนามกีฬา สระว่ายน้ำไว้สำหรับบริการนักท่องเที่ยวที่มาพักผ่อนหย่อนใจ

การคมนาคมทางน้ำ
ช่วยให้การคมนาคมทางน้ำบริเวณเหนือเขื่อนสะดวกและใช้งานได้ตลอดปี
ผลิตกระแสไฟฟ้า

เขื่อนใหญ่หลายแห่ง อาทิ เขื่อนภูมิพล เขื่อนสิริกิติ์ เขื่อนศรีนครินทร์ เป็นเขื่อนที่มีการติดตั้งเครื่องกำเนินไฟฟ้า เพื่อใช้ในการผลิตไฟฟ้าแทนการใช้เชื้อเพลิงซึ่งมีต้นทุนสูง ช่วยเสริมระบบไฟฟ้าของประเทศให้มีความมั่นคงมากยิ่งขึ้น นอกจากนี้น้ำที่ผ่านเครื่องกำหนดไฟฟ้า ยังส่งไปใช้ประโยชน์ต่างๆทางท้ายน้ำได้อีกด้วย


                                                                                                                                                ที่มา: หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์