edu-world-p04.gif (14573 bytes)

1.คำปรารภ การจำกัดสิทธิและเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 29 และเสรีภาพในการประกอบ
กิจการตามมาตรา 50

2. คำนิยาม ได้กำหนดคำนิยามไว้ 15 คำนิยาม ได้แก่ “การศึกษา” “การศึกษาขั้นพื้นฐาน”
“การศึกษาตลอดชีวิต” “สถานศึกษา” “มาตรฐานการศึกษา” “การประกันคุณภาพภายใน “
“การประกันคุณภาพภายนอก” “ผู้สอน” “ครู” “คณาจารย์” “ผู้บริหารสถานศึกษา”
“ผู้บริหารการศึกษา” “บุคลากรทางการศึกษา” “กระทรวง” และ “รัฐมนตรี”

หมวด 1
บททั่วไป
ความมุ่งหมายและหลักการ
หมวด 2
สิทธิและหน้าที่ทางการศึกษา
หมวด 3
ระบบการศึกษา
หมวด 4
แนวการจัดการศึกษา
หมวด 5
การบริหารและการจัดการศึกษา
หมวด 6
มาตรฐานและการประกัน
คุณภาพการศึกษา
หมวด 7
ทรัพยากรและ
การลงทุนเพื่อการศึกษา
หมวด 8
ทรัพยากรและการลงทุน
เพื่อการศึกษา
หมวด 9
เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา
บทเฉพาะกาล

3. หมวด 1 บททั่วไป : ความมุ่งหมายและหลักการ
          3.1 หลักการ หรือปรัชญาการศึกษา
โดยถือว่า กระบวนการเรียนรู้ต้องมุ่งปลูกฝังจิตสำนึก
ที่ถูกต้อง การส่งเสริมศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทย และความรู้
อันเป็นสากล  รู้จักพึ่งตนเอง ใฝ่รู้และเรียนรู้ด้วยตนเอง
          3.2 การจัดระบบ โครงสร้าง และ กระบวนการจัดการศึกษาไทย โดยยึดหลักการศึกษา
ตลอดชีวิต การมีส่วนร่วมของสังคม และ การพัฒนากระบวนการเรียนรู้อย่างสม่ำเสมอ และต่อเนื่อง
การจัดการศึกษา โดยยึดหลักการมีเอกภาพด้านนโยบายและหลากหลายในการปฏิบัติ การกระจาย
อำนาจ มาตรฐานการศึกษาและการประกันคุณภาพ การส่งเสริม วิชาชีพครู การระดมทรัพยากร
ตลอดจนการมีส่วนร่วมของเอกชน

bt_gldbak2.JPG (3171 bytes)
barorng.gif (447 bytes)

4. หมวด 2 สิทธิและหน้าที่ทางการศึกษา
          4.1 จัดให้บุคคลมีสิทธิและโอกาสเสมอกัน
ในการรับการศึกษาขั้นพื้นฐานไม่น้อยกว่า
12 ปี
ที่รัฐต้องจัดให้อย่างทั่วถึงและมีคุณภาพ โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย โดยจัดให้คนที่มีความ
บกพร่องทางร่างกาย สติปัญญาฯ เป็นพิเศษ
          4.2 บิดา มารดา หรือผู้ปกครอง มีหน้าที่จัดให้บุตรหรือบุคคลในความดูแลได้รับการศึกษา
ภาคบังคับ และให้ได้รับการศึกษาตามความพร้อมของครอบครัว รวมทั้งได้รับสิทธิการ สนับสนุน
จากรัฐในการอบรมและให้การศึกษาแก่บุตรฯ และลดหย่อนหรือยกเว้นภาษีค่าใช้จ่ายเพื่อการศึกษา
          4.3 บุคคล ชุมชน สถาบันสังคม สถาบันศาสนา องค์กรเอกชน และสถานประกอบการ
ที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐานได้รับสิทธิได้รับการอุดหนุนจากรัฐในการจัดการศึกษา และลดหย่อน
หรือยกเว้นภาษีค่าใช้จ่ายเพื่อการศึกษา

bt_gldbak2.JPG (3171 bytes)
barorng.gif (447 bytes)

5. หมวด 3 ระบบการศึกษา
          5.1 การจัดการศึกษา มี 3 รูปแบบ คือ
               expbul1a.gif (699 bytes) การศึกษาในระบบ : มีจุดมุ่งหมาย วิธีการ หลักสูตร ระยะเวลาการวัดและ
ประเมินผลที่ชัดเจนแน่นอน
               expbul1a.gif (699 bytes) การศึกษานอกระบบ : ยืดหยุ่นในจุดมุ่งหมาย วิธีการ และระยะเวลา ส่วน
หลักสูตร การวัดและประเมินผลมีความชัดเจนแน่นอน
               expbul1a.gif (699 bytes) การศึกษาตามอัธยาศัย : จัดให้ผู้เรียนเรียนรู้ด้วยตนเองตามความสนใจ
ศักยภาพความพร้อมและโอกาส
          5.2 การศึกษาในระบบมี 2 ระดับ คือ
               expbul1a.gif (699 bytes) การศึกษาขั้นพื้นฐาน : การศึกษาซึ่งจัดไม่น้อยกว่า 12 ปี ก่อนระดับอุดมศึกษา
การ แบ่งระดับและประเภทของการศึกษาขึ้นพื้นฐานให้เป็นไปตามกฏกระทรวง
               expbul1a.gif (699 bytes) การศึกษาระดับอุดมศึกษา : การศึกษาหลังการศึกษาขั้นพื้นฐานแบ่งเป็นระดับ
ต่ำกว่าปริญญาตรี และระดับปริญญา
          5.3 ให้มีการศึกษาภาคบังคับ 9 ปี โดยให้เด็กซึ่งมีอายุย่างเข้าปีที่ 7 เข้าเรียนในสถานศึกษา
ขั้นพื้นฐาน จนย่างเข้าปีที่ 16 เว้นแต่สอบได้ชั้นปีที่ 9 ของ การศึกษาขึ้นพื้นฐาน
               expbul1a.gif (699 bytes) สถานศึกษาที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน แบ่งออกเป็น สถานพัฒนาเด็กปฐมวัย
โรงเรียน และศูนย์การเรียน
               expbul1a.gif (699 bytes) สถานศึกษาที่จัดการศึกษาระดับอุดมศึกษา ประกอบด้วย มหาวิทยาลัย สถาบัน
วิทยาลัย หรือหน่วยงานที่เรียกชื่ออย่างอื่น
               expbul1a.gif (699 bytes) สถานที่จัดการอาชีวศึกษาและฝึกอบรมวิชาชีพ ประกอบด้วย สถานศึกษา
ของรัฐและเอกชน หรือสถานประกอบการ

bt_gldbak2.JPG (3171 bytes)
barorng.gif (447 bytes)

6 หมวด 4 แนวการจัดการศึกษา
          6.1 การจัดการศึกษาอบรม
โดยยึดหลักผู้เรียนมีความสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองได้
และถือว่าผู้เรียนมีความสำคัญที่สุด กระบวนการจัดจึงต้องส่งเสริมผู้เรียนให้พัฒนาตามธรรมชาติ
และศักยภาพ
          6.2 การจัดการศึกษาอบรม ต้องเน้นความรู้ คุณธรรม กระบวนการเรียนรู้ และบูรณาการตาม
ความเหมาะสมในแต่ละระดับการศึกษาเกี่ยวกับเรื่องสังคม ประวัติศาสตร์ ทักษะเกี่ยวกับวิธีการ
ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม กีฬา ภูมิปัญญา-ท้องถิ่น และภูมิ
ปัญญาไทย ตลอดจนความรู้และทักษะด้านภาษา คณิตศาสตร์ และเน้นการใช้ภาษาไทย
          6.3 การจัดกระบวนการเรียนรู้ ดำเนินการดังนี้
               expbul1a.gif (699 bytes) จัดเนื้อหาสาระและกิจกรรมให้สอดคล้องกับความสนใจและความถนัดของผู้เรียน
               expbul1a.gif (699 bytes) ฝึกทักษะ กระบวนการคิด การจัดการ การแก้ปัญหา การผสมผสานสาระความรู้
ด้านต่าง ๆ อย่างสมดุล สนับสนุนให้ผู้สอนจัดบรรยากาศ สภาพแวดล้อม สื่อการเรียน เพื่อ
ให้ผู้เรียนรู้ และจัดการเรียนรู้ให้เกิดได้ทุกเวลา และสถานที่
          6.4 การประเมินผล และการจัดสรรโอกาสเข้าศึกษาต่อ
            expbul1a.gif (699 bytes) ให้สถานศึกษาจัดประเมินผู้เรียนโดยพิจารณาจาก พัฒนาการของผู้เรียน สังเกต
พฤติกรรมการเรียน การร่วมกิจกรรมและการทดสอบควบคู่กัน
               expbul1a.gif (699 bytes) ให้สถานศึกษาใช้วิธีการที่หลากหลายในการจัดสรรโอกาสเข้าศึกษาต่อ โดยคำนึง
ถึงผลการประเมินผู้เรียนมาใช้ประกอบด้วย
          6.5 ให้คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ราชการส่วนกลาง เป็นผู้กำหนดและจัดทำ
สาระหลักสูตรแกนกลาง และให้สถานศึกษาระดับขั้นพื้นฐานจัดทำหลักสูตรท้องถิ่น
       6.7 การมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชน
(โรงเรียนชุมชน) โดยให้สถานศึกษาร่วมกับบุคคล
ชุมชน สถาบันสังคม สถาบันศาสนา องค์กรเอกชน องค์ชุมชน สถานประกอบการ หรือ องค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่น ร่วมกันจัดกระบวนการเรียนรู้เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชน

bt_gldbak2.JPG (3171 bytes)
barorng.gif (447 bytes)

7 หมวด 5 การบริหารและการจัดการศึกษา
          การบริหารและการจัดการศึกษาแบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ ส่วนของรัฐ ขององค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่น และของเอกชน
          7.1 ส่วนที่ 1 การบริหารและการจัดการศึกษา
               7.1.1 โครงสร้างกระบวนการและการจัดองค์กรการบริหารและการจัดการศึกษา
โดยการจัดให้มีกระทรวงการศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม มีอำนาจหน้าที่ในการกำกับ
ดูแลการจัดการศึกษา ศาสนา และศิลปะ วัฒนธรรม ทุกระดับและทุกประเภท โดยให้มี
องค์กรหลักที่เป็นคณะบุคคลในรูปสภา หรือในรูปคณะกรรมการจำนวน 4 องค์กร
                      (1) สภาการศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมแห่งชาติ
                      (2) คณะกรรมการการอุดมศึกษา
                      (3) คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
                      (4) คณะกรรมการการศาสนา และวัฒนธรรม
               7.1.2 ในเขตพื้นที่ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ยังไม่พร้อมที่จะจักการศึกษาหรือยัง
จัดได้ไม่เพียงพอ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงฯ มีอำนาจประกาศกำหนดเขตพื้นที่การศึกษา
โดยการเสนอแนะของสภาการศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมแห่งชาติ เพื่อการจัดการศึกษา
ขั้นพื้นฐานและการศึกษาระดับต่ำกว่าปริญญา โดยมีคณะกรรมการและสำนักการศึกษาเขต
พื้นที่ ร่วมกับสถานศึกษาในเขตพื้นที่ที่รับผิดชอบในการบริหารและการจัดการศึกษาภายใต้
การกำกับดูแลของกระทรวงฯ หรือหน่วยงานตัวแทนกระทรวงฯ ในระดับเหนือเขตพื้นที่
                      expbul1a.gif (699 bytes) ให้กระจายอำนาจการบริหารและการจัดการศึกษา ไปยังสถานศึกษาระดับ
ต่ำกว่าปริญญาของรัฐโดยตรง ทั้งทางด้านวิชาการ งบประมาณ การเงินและทรัพย์สิน
การบริหารงานบุคคล และการบริหารทั่วไป
               7.1.3 ให้สถานศึกษาอุดมศึกษามรฐานะเป็นนิติบุคคล ซึ่งอาจเป็นส่วนราชการ หรือ
หน่วยงานในกำกับของรัฐภายใต้การกำกับดูและของสภาสถานศึกษาแต่ละแห่ง
               7.1.4 ให้มีการปฏิรูปโครงสร้าง กระบวนการ และการจัดองค์กรการบริหาร และการ
จัดการศึกษา ภายในระยะเวลา 3 ปี นับตั้งแต่ พ.ร.บ. การศึกษาแห่งชาติมีผลใช้บังคับ
          7.2 ส่วนที่ 2 การบริหารและการจัดการศึกษาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น   องค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่นมีสิทธิในการจัดการศึกษาในระดับใดระดับหนึ่ง หรือทุกระดับ แต่ทั้งนี้
จะต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการประเมินความพร้อม และจะต้องสอดคล้องกับนโยบาย
และและได้มาตรฐานการศึกษา รวมทั้งการเสนอแนะการจัดสรรงบประมาณของกระทรวง
การศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
          7.3 ส่วนที่ 3 การบริหารและการจัดการศึกษาของเอกชน
               7.3.1 สถานศึกษาเอกชนเป็นนิติบุคคล โดยมีความเป็นอิสระในการบริหารและการจัด
การศึกษา และการจัดการศึกษาได้ทุกระดับทุกประเภทตามที่กฎหมายกำหนด
โดยมีการกำกับ
ติดตาม การประเมินคุณภาพ และมาตาฐานการศึกษาจากรัฐ
                   7.3.2 รัฐต้องกำหนดนโยบายและมาตรการที่ชัดเจนเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมของเอกชน
ในด้านการศึกษาในระดับชาติ และในระดับเขตพื้นที่การศึกษา โดยรับฟังความคิดเห็นของภาค
เอกชนและประชาชนประกอบการพิจารณา
                   7.3.3 รัฐต้องให้การสนับสนุนด้านเงินอุดหนุน การลดหย่อนหรือการยกเว้นภาษี และ
สิทธิประโยชน์อื่นที่เป็นประโยชน์ในการศึกษา

bt_gldbak2.JPG (3171 bytes)
barorng.gif (447 bytes)

8. หมวด 6 มาตรฐานและการประกันคุณภาพการศึกษา
          expbul1a.gif (699 bytes) ให้หน่วยงานต้นสังกัดและสถานศึกษา
จัดให้มีระบบการประกันคุณภาพการศึกษาทั้งภายใน
และภายนอก เพื่อพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาทุกระดับ และถือว่าการประกันคุณภาพ
ภายในเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการบริหารการศึกษา
นอกจากนี้สถานศึกษาจะต้องให้ความ
ร่วมมือในการเตรียมเอกสารหลักฐานต่าง ๆ เพื่อการประเมินคุณภาพภายนอกของสถานศึกษา
          expbul1a.gif (699 bytes) ให้มีสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา มีฐานะเป็นองค์การมหาชน
ทำหน้าที่พัฒนาเกณฑ์ วิธีการประกันคุณภาพภายนอก และทำการประเมินผลการจัดการศึกษาของ
สถานศึกษา

bt_gldbak2.JPG (3171 bytes)
barorng.gif (447 bytes)

9. หมวด 7 ครูและบุคลากรทางการศึกษา
          9.1 จัดตั้งกองทุนสำหรับการพัฒนาครู และบุคลากรทางการศึกษา
ตลอดจนส่งเสริมให้ม
ีระบบกระบวนการผลิต การพัฒนาครู คณาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษา
          9.2 ให้มีกองทุนส่งเสริมและพัฒนาครู คณาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษา เพื่ออุดหนุน
ผลงาน และเป็นรางวัลเชิดชูเกียรติ ตลอดจนระดมทรัพยากรบุคคลในชุมชนให้มีส่วนร่วมในการจัด
การศึกษา
          9.3 ให้มีองค์กรวิชาชีพครูและผู้บริหารการศึกษามีฐานะเป็นองค์กรอิสระภายใต้การบริหารของ
สภาวิชาชีพ ในการกำกับของกระทรวงศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
          9.4 ให้มีองค์กรกลางบริหารเงินบุคคลของข้าราชการครู โดยให้ครูและบุคลากรทางการศึกษา
อื่นทั้งของหน่วยงานทางการศึกษาในระดับสถานศึกษา และระดับเขตพื้นที่การศึกษาเป็นข้าราชการครู
          9.5 ให้มีกฎหมายว่าด้วยเงินเดือนของข้าราชการ

bt_gldbak2.JPG (3171 bytes)
barorng.gif (447 bytes)

10. หมวด 8 ทรัพยกรและการลงทุนเพื่อการศึกษา
          10.1 ให้มีการระดมทรัพยากรและการลงทุน
ด้านงานงบประมาณ การเงิน และทรัพย์สินทั้งหมด
ของรัฐและเอกชนเพื่อการศึกษา การจัดเก็บภาษีเพื่อการศึกษา ตลอดจนส่งเสริมและให้แรงจูงใจ
ในการระดมทรัพยากรดังกล่าวโดยการสนันสนุน การอุดหนุนและใช้มาตรการลดหย่อนหรือ
ยกเว้นภาษี
          10.2 การจัดสรรงบประมาณแผ่นดินเพื่อการศึกษา
              expbul1a.gif (699 bytes) การจัดตั้งกองทุน
เพื่อพัฒนาการศึกษาของรัฐ กองทุนกู้ยืมดอกเบี้ยต่ำให้สถานศึกษา
เอกชน และกองทุนกู้ยืมให้แก่ผู้เรียน
                   expbul1a.gif (699 bytes) สถานศึกษาของรัฐมีอิสระในการบริหารงบประมาณ
              expbul1a.gif (699 bytes) จัดสรรเงินอุดหนุนทั่วไป
เป็นค่าใช้จ่ายรายบุคคลสำหรับการศึกษาขั้นพื้นฐานทั้งของรัฐ
และเอกชน เงินอุดหนุนทั่วไปให้สถานศึกษาระดับอุดมศึกษาของรัฐที่เป็นนิติบุคคล และเงินอุดหนุน
การศึกษาที่จัดโดยครอบครัวชุมชนและองค์กรต่าง ๆ
                  expbul1a.gif (699 bytes) จัดสรรงบประมาณและทรัพยากรเป็นพิเศษสำหรับบุคคลพิการและด้อยโอกาส
          10.3 ให้มีระบบการตรวจสอบ
ติดตามและประเมินประสิทธิภาพและประสิทธิผลการใช้จ่าย
งบประมาณการจัดการศึกษา

bt_gldbak2.JPG (3171 bytes)
barorng.gif (447 bytes)

11 หมวด 9 เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา
          11.1 รัฐต้องจัดสรรคลื่นความถี่ สื่อตัวนำและโครงสร้างพื้นฐานอื่นทีจำเป็น ตลอดจน
ให้มีเงินอุดหนุนการผลิตและให้มีการให้แรงจูงใจแก่ผู้ผลิต และพัฒนาเทคโนโลยี
เพื่อการศึกษา โดยเปิดให้มีการแข่งขันโดยเสรีอย่างเป็นธรรม
          11.2 พัฒนาบุคลากรทั้งด้านผู้ผลิต และผู้ใช้เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา และส่งเสริมให้มี
การวิจัยและพัฒนา ตลอดจนการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการใช้เทคโนโลยี
เพื่อการศึกษา
          11.3 จัดให้ผู้เรียนได้พัฒนาขีดความสามารถในการใช้เทคโนโลยีเพื่อการศึกษาในโอกาส
แรกที่ทำได้
          11.4 จัดให้มีหน่วยงานกลาง ทำหน้าที่กำหนดนโยบายแผน ส่งเสริมและประสานงาน
การวิจัย การพัฒนาการใช้ รวมทั้การประเมินคุณภาพและประสิทธิภาพของการผลิตและ
การใช้เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา

bt_gldbak2.JPG (3171 bytes)
barorng.gif (447 bytes)

12. บทเฉพาะกาล
         12.1 ยกเว้นกฎหมาย กฎ ข้อบังคับ ระเบียบ ประกาศและคำสั่งเกี่ยวกับการศึกษา ศาสนา
ศิลปะวัฒนธรรม ให้มีผลบังคับใช้ต่อไปอีกไม่เกิน 5 ปี
                expbul1a.gif (699 bytes) กระทรวง ทบวง กรม หน่วยงานการศึกษาและสถานศึกษาให้มีฐานะและอำนาจ
หน้าที่เช่นเดิม จนกว่าจะได้มีการจัดระบบบริการและการจัดการศึกษาใหม่ แต่ต้องไม่เกิน 3 ปี
          12.2 จัดการศึกษาภาคบังคับ 9 ปี ภายใน 5 ปี
                expbul1a.gif (699 bytes) แบ่งระดับและประเภทการศึกษาขั้นพื้นฐานภายใน 1 ปี
                expbul1a.gif (699 bytes) จัดให้มีการประเมินผลภายนอกครั้งแรกของสถานศึกษาทุกแห่งภายใน 6 ปี
          12.3 จัดการระบบบริการและการจัดการศึกษา หมวด 5 และหมวด 7 เกี่ยวกับครูและ
บุคลากรทางการศึกษา ตลอดจนการแก้ไขปรับปรุง พ.ร.บ. ครู และ พ.ร.บ. ระเบียบ
ข้าราชการครู ภายใน 3 ปี
          12.4 จัดตั้งสำนักงานปฏิรูปการศึกษา ซึ่งเป็นองค์การมหาชนเฉพาะกิจ ที่จัดตั้งขึ้นใน
พ.ร.บ. ที่ออกตามความในกฎหมายว่าด้วยองค์การมหาชน เพื่อเสนอโครงสร้าง ตามหมวด 5
จัดระบบครูตามหมวด 7 และการลงทุนเพื่อการศึกษา ตามหมวด 8 ตลอดจนเสนอแนะ
ร่างกฎหมายที่เกี่ยวข้องดังกล่าว
                expbul1a.gif (699 bytes) คณะกรรมการบริหารสำนักงานปฏิรูปการศึกษา มีจำนวน 9 คน ซึ่งคณะรัฐมนตร
ีแต่งตั้งจากผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารการศึกษา การบริหารรัฐกิจ การบริหารงานบุคคลกร
งบประมาณการเงินและการคลัง กฎหมายมหาชนและกฎหมายการศึกษา โดยได้รับการเสนอ
จากคณะกรรมการสรรหา และยุบเลิกตำแหน่งและสำนักงานปฏิรูปการศึกษาในเวลา 3 ปี

barorng.gif (447 bytes)
bt_gldbak2.JPG (3171 bytes)bt_gldhom2.JPG (3258 bytes)bt_gldnxt2.jpg (3038 bytes)
barorng.gif (447 bytes)
Copyright & copy : 1999 MOENet Thailand Service
้อมูล โดย กองนิติการ สป. ศธ.
โทร. 280-2865 , 628-5650
พัฒนาระบบ และนำเสนอข้อมูล โดยกลุ่มระบบสารสนเทศ
ศูนย์สารสนเทศ สป. ศธ.
โทร. 281-9809, 628-5643,628-5644 Fax. 281-8218

mail35.gif (13868 bytes)
website@emisc.moe.go.th
barorng.gif (447 bytes)