เมื่อกล่าวถึง "คุณภาพ" ในทุกวงการมักจะคุ้นเคยและใช้คำดังกล่าวสื่อสารถึงผลการ
ดำเนินกิจกรรมของบุคคล องค์การ หรือสังคมที่ตนเป็นสมาชิก "คุณภาพ" ในความหมาย
เดิมนั้นจะหมายถึง ผลงาน หรือสินค้าที่สอดคล้องกับมาตรฐาน ในระยะต่อมาแนวคิดได้
เปลี่ยนไป ผู้ผลิตสินค้าเริ่มมองว่าการผลิตสินค้าหรือการทำงานที่ได้คุณภาพ จะต้องมีสินค้า
หรือผลจากการปฏิบัติงานมีคุณภาพตรงตามความต้องการของผู้รับบริการ และได้มาตรฐาน
เป็นที่พอใจ คุณภาพตามแนวคิดดังกล่าวเป็นที่ยอมรับเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน โดยมองว่าการ
ดำเนินกิจกรรมใดๆ ไม่ว่าจะเป็นการผลิตสินค้า หรือการให้บริการต่างๆ จะต้องมีคุณภาพ
สอดคล้องกับความต้องการและความคาดหวังของลูกค้าหรือผู้รับบริการ และลูกค้าหรือ
ผู้รับบริการมีความพึงพอใจ ดังนั้น คุณภาพ ก็คือความพึงพอใจของลูกค้าหรือผู้รับบริการ
นั่นเอง
คุณภาพหรือความพึงพอใจมีหลายลักษณะ เรียกลักษณะดังกล่าวว่า มิติคุณภาพ
(Quality Dimensions) ประกอบด้วย
1. คุณสมบัติและความสามารถ (Preformance) ในการทำหน้าที่ตามภารกิจและอำนาจ
หน้าที่ที่กำหนดหรือประโยชน์ใช้สอยของผลที่ได้จากการทำงาน
2. ลักษณะพิเศษ (Features) เป็นลักษณะหรือคุณสมบัติที่ขึ้นเพิ่มเติมจากคุณสมบัติ
ปกติ เพื่อความสวยงามหรือเพิ่มขีดความสามารถให้มากกว่าที่กำหนดไว้
3. ความเชื่อถือและไว้ใจได้ (Reliability) ทั้งในด้านการบริหารจัดการ ความไว้วางใจ
ในผลผลิตที่ได้ และความไว้วางใจในการบริการที่ดี
4. ทำตามที่ประกาศหรือตกลงไว้กับผู้รับบริการหรือลูกค้า (Conformance) เพื่อให้
ความมั่นใจในคุณลักษณะและคุณภาพตามที่กำหนด (Specification) หรือที่ตกลงกันไว้
5. ความมั่นคงทนทาน (Durability) สามารถใช้งานได้คุ้มค่า คุ้มเวลาและราคา
(ค่าบริการ)
6. ความสามารถในการให้บริการ (Serviceabitity)
7. มีความงาม/สุนทรียภาพ (Aesthetics) ทั้งรูปร่าง หรือการตกแต่งให้ดูสวยงาม
8. มีชื่อเสียงเป็นที่ประจักษ์ ผู้รับบริการยอมรับในคุณภาพ (Reputation or Perceived
Quality) ทั้งในด้านกระบวนการผลิตและผลผลิตขององค์กร ซึ่งจะรับทราบจากการรับฟัง
ความคิดเห็นจากบุคคล หรือองค์กรที่เกี่ยวข้อง (ผู้รับบริการ)
โรงเรียนเอกชน (Private Schools) เป็นองค์กรทางการศึกษาที่มีบทบาทหน้าที่ในการ
จัดการศึกษาภายใต้การกำกับของรัฐ สอดคล้องบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณา-
จักรไทย พุทธศักราช 2540 ที่กำหนดให้รัฐต้องส่งเสริมและสนับสนุนการมีส่วนร่วมของ
ประชาชน (มาตรา 76) สนับสนุนให้เอกชนจัดการศึกษาให้เกิดความรู้คู่คุณธรรม
(มาตรา 81) นโยบายรัฐบาล (นายชวน หลีกภัย) ด้านการปฏิรูประบบราชการที่เปิดโอกาส
ให้ประชาชนมีส่วนร่วม ลดบทบาทของรัฐ พร้อมสนับสนุนให้เอกชนรับไปดำเนินการ
สนับสนุนให้เอกชนมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา แนวนโยบายการศึกษา ในแผนการศึกษา
แห่งชาติ พุทธศักราช 2535 ที่ส่งเสริมให้เอกชนจัดการศึกษาทุกระดับเพิ่มขึ้น ให้มีอิสระ
และความคล่องตัวในการบริหารและการจัดการ
การดำเนินกิจการของโรงเรียนเอกชนดังกล่าว จะต้องมุ่งเน้นคุณภาพเป็นหลัก นั่นคือ
จะต้องจัดกิจกรรมการเรียนการสอนสอดคล้องกับความต้องการ และความคาดหวังของ
ผู้รับบริการ คือ ผู้เรียน ผู้ปกครองและชุมชน ผู้รับบริการมีความพึงพอใจสอดคล้องกับ
แนวนโยบายและแผน รวมทั้งหลักสูตรที่กำหนด ลักษณะของคุณภาพที่กล่าวข้างต้นจะมี
หลายมิติ สำหรับโรงเรียนเอกชนมิติคุณภาพ มีดังนี้
1. ความสามารถในการจัดการศึกษา (Performance) เป็นความสามารถของโรงเรียน
เอกชนที่จัดการศึกษาได้มาตรฐานตามที่กำหนด
2. โรงเรียนมีลักษณะพิเศษ (Features) เป็นลักษณะที่โรงเรียนจัดขึ้นเพิ่มเติมจาก
การจัดการศึกษาปกติ เช่น มีรถรับส่ง มีบริเวณสะอาดร่มรื่น มีครูเจ้าของภาษามาสอน
มีสื่อการสอนที่ทันสมัย
3. บุคลากรของโรงเรียนเป็นที่ชื่อถือไว้ใจได้ (Reliability) ทั้งผู้บริหารเป็นที่เชื่อได้ว่า
มีการบริหารจัดการที่ดีมีภาวะผู้นำ ครูทำหน้าที่สอนเป็นที่เชื่อถือไว้ใจได้
4. โรงเรียนสามารถทำตามที่ประกาศหรือตกลงไว้กับผู้เรียน และผู้ปกครอง
(Conformance)
5. โรงเรียนใช้สื่อการสอนที่มีคุณภาพ อาคารสถานที่มีความมั่นคงทนทาน
(Durability) สามารถใช้ในกิจกรรมการเรียนการสอนได้อย่างเต็มศักยภาพ สะดวก และ
ปลอดภัย
6. ส่งเสริม สนับสนุนการจัดกิจกรรมบริการนักเรียน ผู้ปกครอง ชุมชน
(Serviceabitity) เช่น เป็นที่พักผ่อนหย่อนใจ มีสนามกีฬา บริหารหอประชุม ฯลฯ รับฟัง
ความคิดเห็นของทุกฝ่าย เพื่อนำมาปรับปรุงแก้ไขสิ่งที่ยังบกพร่องหรือไม่สมบูรณ์
7. โรงเรียนจัดบรรยากาศที่เอื้อต่อการจัดการเรียนการสอน มีสุนทรียภาพ
(Aesthetics) เช่น จัดบรรยากาศร่มรื่น จัดกิจกรรมนันทนาการ ร่วมงานประเพณีของ
ชุมชน เป็นต้น
8. มีชื่อเสียงเป็นที่ประจักษ์ ผู้รับบริการหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ยอมรับใน
คุณภาพ (Reputation or Perceived Quality) นักเรียน ผู้ปกครอง ยอมรับว่าเป็นโรงเรียน
ที่จัดกิจกรรมการเรียนการสอนได้ตามที่คาดหวังไว้ ทุกคนพอใจ รัฐบาลหรือหน่วยงาน
ต่างๆ ยอมรับว่าโรงเรียนมีคุณภาพเทียบเท่าหรือมากกว่าโรงเรียนอื่นๆ
เมื่อพิจารณามิติคุณภาพตามที่กล่าวมา โรงเรียนเอกชนบางแห่งสามารถทำได้ครบ
ทุกมิติ บางแห่งจะเลือกเฉพาะบางมิติ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสภาพความพร้อม สถานการณ์
แวดล้อมของโรงเรียน
ทั้งนี้ ผู้บริหารหรือผู้จัดการโรงเรียนที่มีกึ๋น (กึ๋น ในที่นี้ หมายถึง ความฉลาดมีปัญญา
(Wisdom) และสามารถนำปัญญานั้นมาใช้ได้เหมาะสมกับสถานการณ์ เต็มศักยภาพ
(Ability) หรือที่ผู้ชมหนังจีนเรียกว่า กระบี่คืนสู่สามัญ) ย่อมเลือกหรือจัดลำดับความ
สำคัญของมิติคุณภาพดังกล่าวได้ดี สามารถตอบสนองความคาดหวังและความต้องการ
ของนักเรียน ผู้ปกครอง ชุมชน ตามภารกิจและวัตถุประสงค์ของการจัดการศึกษาเอกชน
อย่าลืมว่า การปรับปรุงอย่างต่อเนื่องของทุกกิจกรรมของโรงเรียนเอกชน ย่อม
จะนำไปสู่การพัฒนาโรงเรียนจนได้ชื่อว่า เป็นโรงเรียนที่มีคุณภาพ โรงเรียนสามารถ
ดำเนินกิจการต่อไปได้ ผู้รับบริการยอมรับและพอใจที่จะใช้บริการของโรงเรียน รัฐบาลก็
สนับสนุน (คูปองการศึกษา) บุตรหลานของท่านก็จะได้ชื่อว่าเป็นทรัพยากรที่มีคุณภาพ
สามารถนำความรู้มาพัฒนาประเทศชาติ (ในยุค IMF) ได้ต่อไป
Copyright & copy; 1998 MOENet Thailand Service
ข้อมูล โดย ดร.สมศักดิ์ ดลประสิทธิ์
พัฒนาระบบ และนำเสนอข้อมูลโดย กลุ่มงานสารสนเทศบนอินเทอร์เน็ต
ศูนย์สารสนเทศ สป.ศธ.
โทร. 281-9809, 628-5643, 628-5644 Fax. 282-9241
website@emisc.moe.go.th