|
ประเพณีลอยกระทงเป็นประเพณีที่สำคัญสืบทอดกันมาตั้งแต่โบราณ นิยมทำกันในกลางเดือน
๑๒ โดยมีวัตถุประสงค์หลากหลาย
ขึ้นอยู่กับประเพณีความเชื่อของแต่ละท้องถิ่น
๑. บูชาพระเกศแก้วจุฬามณีบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์
๒. บูชารอบพระพุทธบาท
ณ หาดทรายฝั่งแม่น้ำนัมมทา
๓. บูชาเทพเจ้าตามความเชื่อของตน
๔. ขอบคุณน้ำที่อำนวยประโยชน์ต่าง
ๆ แก่มนุษย์
๕. ขอขมาน้ำที่มนุษย์ได้ทิ้งสิ่งปฏิกูลลงในน้ำ
๖. เป็นการลอยส่งของแก่ญาติที่อยู่ห่างไกล
๗. เป็นการระลึกถึงบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว
๘. ลอยเคราะห์หรือสะเดาะเคราะห์
๙. อธิษฐานขอสิ่งที่ตนปรารถนา
ประเพณีลอยกระทง นับเป็นประเพณีที่มีคุณค่าต่อครอบครัวชุมชน
สังคม และศาสนา กล่าวคือ
๑. คุณค่าต่อครอบครัว
ทำให้สมาชิกในครอบครัวได้ทำกิจกรรมร่วมกัน เช่น
การประดิษฐ์ กระทงแล้วนำไปลอยน้ำเพื่อแสดงความกตัญญูกตเวทีต่อน้ำที่ให้คุณประโยชน์แก่เรา
บางท้องถิ่นจะ ลอยเพื่อเป็นการแสดงความระลึกถึงบรรพบุรุษอีกด้วย
๒. คุณค่าต่อชุมชน
ทำให้เกิดความสมัครสมานสามัคคีในชุมชนเช่น ร่วมกันคิดประดิษฐ์กระทง
เป็นการส่งเสริมและสืบทอดศิลปกรรมด้านช่างฝีมืออีกด้วย ทั้งยังเป็นการพบปะสังสรรค์สนุกสนาน
รื่นเริงบันเทิงใจร่วมกัน
๓. คุณค่าต่อสังคม
ทำให้มีความเอื้ออาทรต่อสิ่งแวดล้อม ด้วยการช่วยกันรักษาความสะอาด
แม่น้ำลำคลองโดยการขุดลอกเก็บขยะในแม่น้ำลำคลองให้สะอาด และไม่ทิ้งสิ่งปฏิกูลลงไปใน
แม่น้ำลำคลองอีกด้วย
๔. คุณค่าต่อศาสนา
ช่วยกันรักษาทำนุบำรุงศาสนาเช่น ทางภาคเหนือ ลอยกระทงเพื่อเป็นการ
บูชารอยพระพุทธบาทของพระพุทธเจ้า และยังจัดให้มีการทำบุญให้ทาน
การปฏิบัติธรรม และ ฟังเทศน์ด้วย
| สภาพปัจจุบันและปัญหาในการลอยกระทง |
กิจกรรมที่ปฏิบัติกันอยู่ในปัจจุบัน
๑. การทำความสะอาดแม่น้ำ
ลำคลอง เช่น ขุด ลอก คูคลอง
๒. การทำบุญให้ทาน
๓. การปฏิบัติธรรม
การฟังเทศน์
๔. การประดิษฐ์กระทงใหญ่
กระทงเล็ก
๕. การจัดกิจกรรมการประกวดต่าง
ๆ เช่น การประกวดกระทง การประกวดนางนพมาศ ประกวดโคมลอย
๖. การจัดขบวนแห่กระทง
๗. การนำกระทงไปลอยในแม่น้ำ
๘. การปล่อยโคมลอย
๙. การจุดดอกไม้ไฟ
ประทัด หรือพลุ เพื่อเป็นการเฉลิมฉลอง
๑๐. การละเล่นรื่นเริง
ตามท้องถิ่นนั้น ๆ
๑. การจุดดอกไม้ไฟ ประทัด
หรือพลุ โดยเฉพาะเด็ก และวัยรุ่นจุดเล่นกันอย่างคึกคะนอง
ไม่เป็นที่เป็นทางไม่ระมัดระวัง จุดเล่นตามถนนหนทาง โดยไม่คำนึงถึงอันตรายที่จะเกิดแก่ผู้คน
และยวดยานที่สัญจรไปมาและอาจเป็นสาเหตุให้เกิดเพลิงไหม้บ้านเรือนได้
๒.
การประกวดนางนพมาศ ให้ความสำคัญมากเกินไปถือเป็นกิจกรรมหลักของประเพณี
ซึ่ง แท้ที่จริงแล้วไม่ใช่แก่นแท้ของประเพณีเลย เป็นเพียงกิจกรรมที่เสริมขึ้นมาภายหลัง
เพื่อให้เกิดความ สนุกสนานและเป็นสิ่งดึงดูดนักท่องเที่ยว
๓. การประดิษฐ์กระทง
สมัยก่อนใช้วัสดุพื้นบ้านหรือตามธรรมชาติ เช่น
ทำจากใบตอง ซึ่งย่อยสลายยากทำให้ แม่น้ำลำคลอง
สกปรก เน่าเหม็น เกิดมลภาวะเป็นพิษ
|