กลับหน้า ร.ร.รูปแบบใหม่

 

 

1 สิงหาคม 2546  

 

โดย ดร.สิริกรณ์ มณีรินทร์  


เรียน
  ผู้อำนวยการโรงเรียน เพื่อนครู และนักเรียน โรงเรียนวิถีพุทธ

          การประชุมปฐมนิเทศเพื่อทำความเข้าใจโครงการโรงเรียนวิถีพุทธของโรงเรียนที่สมัครเข้าร่วมโครงการ ซึ่งผ่านมาแล้ว 2 รุ่น  จำนวน  327 โรงเรียน  ได้แก่

          รุ่นที่ 1 จัด    พุทธมณฑล  12-13 พฤษภาคม  2546  จำนวน  89 โรงเรียน

          รุ่นที่ 2/1 จัด ณ  จังหวัดจันทบุรี  26-27  มิถุนายน  2546  จำนวน  73 โรงเรียน

          รุ่นที่ 2/2 จัด ณ  จังหวัดนครศรีธรรมราช  9-10 กรกฎาคม 2546  จำนวน  24 โรงเรียน

          รุ่นที่ 2/3 จัด ณ พุทธมณฑล  11-14  กรกฎาคม 2546  จำนวน  61 โรงเรียน

          รุ่นที่ 2/4 จัด ณ กระทรวงศึกษาธิการ และจังหวัดกาญจนบุรี  11-15 กรกฎาคม  2546  จำนวน  80 โรงเรียน

           นับเป็นโรงเรียนรุ่นบุกเบิก ที่จะนำแนวทางการดำเนินงานไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม  ดิฉันมั่นใจว่าขณะนี้โรงเรียนทั้ง  327  โรงเรียน  เข้าสู่กระบวนการดำเนินการแล้ว  บางโรงเรียนอาจอยู่ในขั้นเตรียมการสร้างศรัทธาและฉันทะให้เกิดแก่ครู  นักเรียน  ผู้ปกครอง  ชุมชน  มีการปรับสภาพแวดล้อม  และองค์ประกอบที่เอื้อต่อการจัดโรงเรียนวิถีพุทธ เช่น แทรกเรื่องวิถีพุทธในกิจกรรมการเรียนรู้ทุกกลุ่มสาระ  กิจกรรมแนะแนว  ลูกเสือ เนตรนารี ยุวกาชาด กิจกรรมบำเพ็ญประโยชน์ต่างๆ หรืออาจเพิ่มเติมเรื่องวิถีพุทธ ในกิจกรรมประจำวัน  ประจำสัปดาห์   บางโรงเรียนอาจคิดกระบวนการขึ้นใหม่ ที่จะเน้นการกิน  อยู่  ดู  ฟัง  อย่างใช้ปัญญา ที่จะรู้เท่าทันคุณค่าแท้  คุณค่าเทียมของพฤติกรรม  และของสรรพสิ่งทั้งหลาย

           อย่างไรก็ตามดิฉันเห็นว่าจุดเริ่มต้นของการปรับตัวเพื่อเข้าสู่โครงการโรงเรียนวิถีพุทธ  คือ ความรักเมตตาต่อศิษย์เป็นที่ตั้ง ความอ่อนโยนในวาจา เข้มแข็งในวิชาการเป็นภาพที่เด่นชัดของครูโรงเรียนวิถีพุทธ

           ที่ปรึกษาของดิฉัน รองศาสตราจารย์บุญนำ  ทานสัมฤทธิ์  ได้ฝากข้อคิดเป็นภารกิจเสริมวิถีพุทธ 8 ประการ  ตามที่แนบมานี้  ซึ่งดิฉันเห็นว่าเป็นภารกิจที่จะเป็นรูปธรรมให้โรงเรียนปฏิบัติได้ง่าย  ขอให้เริ่มศึกษาทำความเข้าใจและปฏิบัติ

           เอกสารต่าง ๆ ที่ท่านเคยได้รับทั้งเกี่ยวกับโครงการโรงเรียนวิถีพุทธและความรู้ด้านพุทธธรรมที่มีอยู่ทั่วไป  ตลอดจนความรู้จากพระภิกษุในท้องถิ่น ภูมิปัญญาท้องถิ่น  ขอให้ท่านดึงประโยชน์ออกมา และแปลงสู่การปฏิบัติให้กลมกลืนเป็นหนึ่งเดียวกับวิถีชีวิตปกติของครูและนักเรียนในโรงเรียนวิถีพุทธ

           หากโรงเรียนวิถีพุทธแห่งใดยังค้นหาทิศทางที่จะเริ่มดำเนินการไม่ชัดเจนนัก ขอให้ปรึกษากับผู้รู้ในท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นพระภิกษุหรือคฤหัสถ์  โดยเฉพาะเจ้าคณะภาค  เจ้าคณะจังหวัด  เจ้าคณะอำเภอ  และเจ้าคณะตำบล หรือเจ้าอาวาสวัดใกล้ ๆ โรงเรียน  เพราะนอกจากพระภิกษุจะมีภูมิรู้  ภูมิธรรมอยู่เต็มเปี่ยมแล้ว ท่านได้รับทราบและรับที่จะให้ความเมตตาสนับสนุนโรงเรียนวิถีพุทธอย่างเต็มที่ด้วย โดยกระทรวงศึกษาธิการได้ขอความอนุเคราะห์เมตตาผ่านมหาเถรสมาคมเรียบร้อยแล้ว  

           แหล่งข้อมูลสำหรับดำเนินการที่ยอดเยี่ยมอีกแห่ง คือ โรงเรียนวิถีพุทธในกลุ่มของท่านเอง  จะเป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่วิเศษนัก สามารถเป็นกำลังใจให้แก่กันและกันได้อย่างดี  ท่านสามารถเปิดดู รายชื่อโรงเรียนทั้ง  327  โรงเรียนได้ที่  www.moe.go.th คลิกหัวข้อ  "โรงเรียนรูปแบบใหม่"  แล้วคลิกอีกครั้งที่  "รายชื่อโรงเรียนแต่ละรูปแบบ"

           ทุกครั้งที่ดิฉันมีโอกาสเยี่ยมเยียนเพื่อนครูในกรุงเทพมหานครและต่างจังหวัด  ดิฉันจะนึกถึงกลุ่มโรงเรียนวิถีพุทธเสมอ หากมีโอกาสดิฉันจะไปเยี่ยมชมและให้กำลังใจในการเป็นผู้บุกเบิกรุ่นแรกๆ ของท่าน  แต่ถ้าโรงเรียนใดได้จัดกิจกรรมโครงการโรงเรียนวิถีพุทธได้น่าสนใจ ขอให้เล่าสู่กันฟังบ้าง  โดยส่งจดหมายถึงดิฉันได้โดยตรงจะยินดีอย่างยิ่ง  ดิฉันพร้อมที่จะรับฟัง และนำประสบการณ์ของท่านไปเผยแพร่เพื่อขยายผลต่อ  และเชื่อว่าจะช่วยทำให้ฐานของโรงเรียนวิถีพุทธมั่นคง  เป็นหลักสำคัญแก่เด็กและเยาวชน  ซึ่งต้องการที่พึ่งพิงอย่างยิ่ง  ดิฉันพูดอย่างเชื่อมั่นเต็มเปี่ยมว่า  โรงเรียนวิถีพุทธ ถ้าจัดได้อย่างถูกต้องเหมาะสมแล้ว จะเป็นโรงเรียนในฝันอีกรูปแบบหนึ่งของพ่อแม่และของสังคมไทยทีเดียว

           เรื่องสุดท้ายที่จะขอส่งข่าวให้โรงเรียนวิถีพุทธและโรงเรียนอื่นๆ ได้รับทราบ คือ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.) ร่วมกับองค์กรทางศาสนาต่าง ๆ หน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนจำนวนมากได้ร่วมกันรณรงค์โครงการ“งดเหล้าเข้าพรรษา” ซึ่งโรงเรียนวิถีพุทธทั้งหมดสมควรเข้าร่วมรณรงค์ด้วยอย่างยิ่งซึ่งจะช่วยให้เกิดประโยชน์ได้อย่างมากมาย โดยทางสสส.ได้ผลิตสื่อสนับสนุนการรณรงค์แจกจ่ายอย่างกว้างขวางและหลากหลายรูปแบบ โรงเรียนวิถีพุทธทุกโรงเรียนหรือโรงเรียนที่สนใจสามารถแจ้ง  ขอรับการสนับสนุนสื่อรณรงค์ได้โดยตรงจากสสส. ซึ่ง สสส.จะดูแลจัดส่งให้ถึงโรงเรียน โรงเรียนที่สนใจสามารถติดต่อได้หลายช่องทาง คือ ทางโทรศัพท์หมายเลข 0-2733-4000 ทางเว็ปไซต์ www.stopdrink.com  หรือทางไปรษณีย์ ตู้ปณ.10 ปณฝ.คลองกุ่ม กรุงเทพมหานคร 10244  นอกจากนี้ สสส.เองมีเงินทุนให้โรงเรียนที่ต้องการจัดกิจกรรมตามแนวการสร้างเสริมสุขภาพ   แต่ขาดเงินทุนก็ให้ขอรับการสนับสนุนได้   ซึ่งดิฉันเห็นว่าแนวการจัดกิจกรรมของโรงเรียนวิถีพุทธ เป็นประโยชน์ต่อการสร้างเสริมสุขภาพทั้งทางกายและทางจิตอย่างยิ่ง  น่าจะมีโอกาสได้รับทุน  ขอให้พยายามเสนอขอทุนมาตามแนวทางที่แนบมาให้นี้

          ก่อนจบดิฉันขอฝากข้อคิดเตือนใจที่พระธรรมปิฎก (. . ปยุตโต) ท่านได้ให้ไว้ในหนังสือ "สู่การศึกษาแนวพุทธ"  สรุปได้ว่าคนไทยเรามีดีที่วัฒนธรรมแห่งเมตตาสูง แต่อีกด้านหนึ่งที่พระพุทธศาสนาเน้นมาก และเป็นตัวจริงของพระพุทธศาสนา คือ ด้านปัญญา  การศึกษาแนวพุทธต้องก้าวไปสู่วัฒนธรรมระดับปัญญาให้ได้ แต่ก็อย่าทิ้งวัฒนธรรมแห่งเมตตา คนไทยจะต้องรักษาสิ่งที่ดีที่ตัวมีไว้ให้ได้ พร้อมทั้งก้าวไปเอาสิ่งที่ดีแต่ยังไม่มี  ให้สำเร็จด้วย 

                            ระลึกถึงเสมอ 

                                                                                    

                      (นางสิริกร  มณีรินทร์)

                   รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ 

 

1. สังเกตพฤติกรรมของบุคลากรในโรงเรียนทุก  3  เดือน  แล้วประชุมกันปรับแผนปฏิบัติการ  ปรับพฤติกรรม  (ด้วยน้ำใจไมตรี)

2. ครูทุกคนมีแฟ้มข้อมูลเพิ่มพูนหลักธรรม  บันทึกธรรมประจำวัน  และฝึกให้นักเรียนทำเช่นเดียวกัน (ตั้งแต่ระดับประถมศึกษาปีที่  4  เป็นต้นไป)

3. ประชุมทำความเข้าใจกับผู้ปกครอง ทำคู่มือผู้ปกครอง  บอกง่าย ๆ  ตรงไปตรงมา  ว่าจะให้เขาฝึกอะไรกับลูกของเขา  เพื่อเข้าสู่วิถีพุทธ  (ไม่เกิน 2 หน้ากระดาษ  A 4)

4. จัดกิจกรรมการสวดมนต์ฟังธรรมกับผู้ปกครอง  โดยอธิบายความหมายให้เข้าใจ  เดือนละ 1 ครั้ง (อย่าห่างมาก จะไม่ได้ผล  และอย่าถี่มากจะเพิ่มภาระ)

5. ประสานกับองค์กรท้องถิ่น ขอความช่วยเหลืองบประมาณให้นักเรียนที่ขาดแคลน  มีอาหารกินทุกคน (เพื่อเน้นคุณธรรมเมตตากรุณา)

6. ต้องเข้มแข็งทางวิชาการ  โดยยึดมาตรการจากคู่มือ ส่งเสริมการอ่าน  และการเรียนรู้  (ตามนโยบายของ รมช. ดร. สิริกร  มณีรินทร์)  ผลสัมฤทธิ์   ทางการเรียนของนักเรียนต้องสูงขึ้น  หลังจากทำโครงการโรงเรียนวิถีพุทธ

7. จัดให้ผู้บริหาร  ครู  นักการภารโรง  แม่ค้าในโรงเรียน และผู้ที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ  เข้าปฏิบัติธรรมปีละ  1  ครั้ง  (อย่างน้อย)

8. ประสานกับ อบต. จัดให้พ่อแม่  ผู้ปกครองนักเรียน  เข้าปฏิบัติธรรมโดยทำโครงการร่วมกับโรงเรียน

           

                        รศ. บุญนำ   ทานสัมฤทธิ์

                 (ที่ปรึกษารัฐมนตรีช่วย  ดร. สิริกร  มณีรินทร์)

 

    Copyright : ๒๐๐๓ MOENet Thailand
    แหล่งข้อมูล/
    รวบรวม เรียบเรียง : คณะกรรมการพัฒนานวัตกรรมการศึกษา
    ปรับปรุงข้อมูล : ๙ สิงหาคม  ๒๕๔๖
    พัฒนา และนำเสนอ : น.ส.นิภา  แย้มวจี
    กลุ่มพัฒนาระบบสารสนเทศ  ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สป. ศธ.
    โทร. ๐๒-๒๘๑๙๘๐๙, ๐๒-๖๒๘๕๖๔๓-๔๔  โทรสาร  ๐๒-๒๘๒๙๒๔๑
    ติดต่อผู้ดูแลระบบ :
    website@emisc.moe.go.th